Στα 96 του χρόνια ο, εκ Πειραιώς ορμώμενος, Γιάννης Μαρίνος έγραψε το τελευταίο του άρθρο. Με τον «Αποχαιρετισμό στους αναγνώστες μου», που δημοσιεύθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, ολοκληρώνει μια δημοσιογραφική διαδρομή 61 ετών, η οποία ξεκίνησε το 1965 στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» και έφτασε μέχρι το σημερινό «Βήμα». Δεν είναι μόνο η διάρκεια που κάνει την αποχώρησή του ξεχωριστή. Είναι η διαδρομή μέσα από διαφορετικές Ελλάδες και διαφορετικές εποχές του Τύπου. Ο Μαρίνος υπήρξε διευθυντής του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» από το 1965 έως το 1996 και συνέχισε επί δεκαετίες την αρθρογραφία του, διατηρώντας σταθερή παρουσία στον δημόσιο διάλογο.
Το τέλος αυτής της διαδρομής, όμως, δεν τοποθετείται από τον ίδιο σε έναν απολογισμό τίτλων και θέσεων. Τοποθετείται σε μία λέξη: ελευθερία.
«Σε ουδένα επέτρεψα να μου υποδείξει τι θα έπρεπε να γράψω»
Στο τελευταίο του σημείωμα ο Γ. Μαρίνος κάνει μια χαρακτηριστική αναφορά στην ανεξαρτησία της γραφής του. Όπως σημειώνει, δεν επέτρεψε σε κανέναν να του υποδείξει τι θα γράψει ή τι δεν θα γράψει και θεωρεί τον εαυτό του τυχερό επειδή μπόρεσε να εκφράζει τις απόψεις του και να ασκεί κριτική με απόλυτη ελευθερία. Η φράση έχει ιδιαίτερο βάρος επειδή δεν προέρχεται από έναν δημοσιογράφο που παρατηρεί τη δημοσιογραφία από απόσταση. Προέρχεται από έναν άνθρωπο που πέρασε πάνω από έξι δεκαετίες μέσα στον Τύπο, ως συντάκτης, αρχισυντάκτης, διευθυντής και αρθρογράφος. Και κυρίως από έναν άνθρωπο που ταυτίστηκε με τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», ένα έντυπο που αποτέλεσε επί δεκαετίες σημείο αναφοράς για την οικονομική και πολιτική ενημέρωση. Η μακρά διευθυντική του θητεία στον «ΟΤ» από το 1965 έως το 1996 αποτελεί το μεγαλύτερο κεφάλαιο της δημοσιογραφικής του διαδρομής.
Η πορεία του Μαρίνου δεν περιορίστηκε στην οικονομική δημοσιογραφία. Η γραφή του κινήθηκε σταθερά στα μεγάλα ζητήματα της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, με την οικονομία να αποτελεί συχνά το σημείο από το οποίο επιχειρούσε να διαβάσει τις ευρύτερες εξελίξεις. Παράλληλα, η δημόσια διαδρομή του πέρασε και από την πολιτική. Από το 1999 έως το 2004 διετέλεσε ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, χωρίς να εγκαταλείψει τη δημοσιογραφική του παρουσία. Αυτό ακριβώς κάνει ενδιαφέρουσα την τελευταία του υπογραφή. Ο άνθρωπος που έζησε από κοντά πολιτική, οικονομία, εκδόσεις και δημόσια ζωή επιλέγει, όταν έρχεται η ώρα να κλείσει τον κύκλο, να μιλήσει πρωτίστως για τη σχέση του με τους αναγνώστες και για την ελευθερία της γραφής. Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι το τέλος παρέμεινε ενεργός αρθρογράφος. Δεν αποχωρεί επειδή έπαψε να έχει άποψη για την επικαιρότητα. Αποχωρεί επειδή, όπως εξηγεί, η ηλικία του και η σταθερή υποχρέωση της κυριακάτικης αρθρογραφίας τον οδήγησαν να σταματήσει την τακτική επικοινωνία με το κοινό του.
Η υπογραφή απέναντι στην εποχή της ταχύτητας
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον του τελευταίου του άρθρου.
Ο Γιάννης Μαρίνος αποχωρεί από μια δημοσιογραφία που έχει αλλάξει ριζικά από εκείνη στην οποία ξεκίνησε. Το 1965 η ενημέρωση είχε συγκεκριμένο ρυθμό, συγκεκριμένα μέσα και σαφή σχέση ανάμεσα στον δημοσιογράφο, το έντυπο και τον αναγνώστη. Σήμερα η πληροφορία μεταδίδεται αδιάκοπα και η δημοσιογραφική παραγωγή έχει πολλαπλασιαστεί.
Μέσα σε αυτή την αλλαγή, η αναφορά του στην ανεξαρτησία της υπογραφής αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό.
Για τον Γ. Μαρίνο, η υπογραφή δεν ήταν απλώς το όνομα κάτω από ένα κείμενο. Ήταν η ανάληψη ευθύνης για την άποψη, την κρίση και την κριτική. Και αυτό είναι ίσως το βασικό στοιχείο που αφήνει πίσω του: ότι η δημοσιογραφία δεν εξαντλείται στην παραγωγή πληροφορίας. Χρειάζεται γνώση, κρίση και προσωπική ευθύνη. Ο ίδιος κλείνει με ευγνωμοσύνη προς τους αναγνώστες του και δηλώνει ότι υπήρξε ευτυχής επειδή υπηρέτησε ένα επάγγελμα που αγαπούσε.
Έπειτα από 61 χρόνια, ο Γιάννης Μαρίνος βάζει τελεία. Αλλά ο αποχαιρετισμός του δεν είναι μόνο το τέλος μιας μεγάλης δημοσιογραφικής διαδρομής. Είναι και μια υπενθύμιση μιας βασικής αρχής της: η αξία της δημοσιογραφίας κρίνεται τελικά από την ελευθερία της υπογραφής και την εμπιστοσύνη του αναγνώστη.
