Με την υποβολή του 9ου και τελικού αιτήματος πληρωμής για τις επιχορηγήσεις και του 8ου και τελικού αιτήματος για τα δάνεια, η Ελλάδα ολοκλήρωσε στις 30 Σεπτεμβρίου τη διαδικασία υποβολής αιτημάτων προς το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τα δύο αιτήματα περιλαμβάνουν συνολικά 123 ορόσημα και στόχους και συνδέονται με εκταμίευση 6,75 δισ. ευρώ, από τα οποία 4,4 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και 2,35 δισ. ευρώ δάνεια. Η υποβολή του τελευταίου αιτήματος κλείνει έναν κύκλο που ξεκίνησε με το «Ελλάδα 2.0» και πλέον περνά στο στάδιο της τελικής αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επομένως, τα 6,75 δισ. ευρώ δεν αποτελούν ακόμη εκταμίευση, αλλά το ποσό που ανοίγει προς πληρωμή εφόσον επιβεβαιωθεί η εκπλήρωση των 123 οροσήμων και στόχων. Παράλληλα, δύο προηγούμενα αιτήματα συνολικού ύψους περίπου 4,55 δισ. ευρώ παραμένουν υπό ευρωπαϊκή αξιολόγηση.
35,95 δισ. ευρώ, 376 ορόσημα και η τελική αξιολόγηση
Το συνολικό πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» ανέρχεται σε 35,95 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει 176 επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, οι οποίες συνδέονται με 376 ορόσημα και στόχους και περισσότερα από 5.300 υποέργα. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη εισπραχθεί 24,6 δισ. ευρώ, ενώ μαζί με τα ποσά που συνδέονται με τα αιτήματα που βρίσκονται υπό αξιολόγηση και το τελικό αίτημα, απομένουν προς εκταμίευση περίπου 11,3 δισ. ευρώ. Η ολοκλήρωση των φυσικών αντικειμένων των τελευταίων οροσήμων είχε προηγηθεί στις 31 Αυγούστου 2026. Ακολούθησε η διαδικασία τεκμηρίωσης, ελέγχου και πιστοποίησης από τα αρμόδια υπουργεία και την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε ο φάκελος να υποβληθεί εντός της καταληκτικής ημερομηνίας της 30ής Σεπτεμβρίου.
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι πλέον στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δύο μήνες για την προκαταρκτική αξιολόγηση των τελικών αιτημάτων, σύμφωνα με το προβλεπόμενο ευρωπαϊκό χρονοδιάγραμμα για το κλείσιμο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Για την Ελλάδα, επομένως, το τέλος Σεπτεμβρίου δεν σημαίνει ότι τελείωσε η οικονομική διαδικασία του RRF. Σημαίνει ότι τελείωσε η δυνατότητα υποβολής νέων αιτημάτων και πλέον το βάρος μεταφέρεται στην ευρωπαϊκή αξιολόγηση και στις τελευταίες εκταμιεύσεις. Το ενδιαφέρον της επόμενης ημέρας βρίσκεται ακριβώς εδώ: τι από τα 35,95 δισ. ευρώ μετατράπηκε σε πραγματικές επενδύσεις, ποια έργα ολοκληρώθηκαν, ποιες μεταρρυθμίσεις έγιναν λειτουργικές και ποιο αποτύπωμα αφήνει το «Ελλάδα 2.0» στην οικονομία και στη δημόσια διοίκηση μετά το τέλος της χρηματοδοτικής περιόδου. Για τον ψηφιακό τομέα, η τελική αποτίμηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς ένα σημαντικό τμήμα του προγράμματος συνδέθηκε με τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, τις ψηφιακές υποδομές και τις επενδύσεις επιχειρήσεων. Το πραγματικό αποτύπωμα του RRF, πλέον, δεν θα μετρηθεί μόνο από το ύψος των πόρων που απορροφήθηκαν, αλλά από το τι θα λειτουργεί μετά τη χρηματοδότηση.
