Το χθεσινό ΚΥΣΕΑ δεν ήταν απλώς μία ακόμη συνεδρίαση για εξοπλιστικά προγράμματα. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν αλλάζουν το τοπίο και μεταφέρουν την άμυνα της χώρας σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Επανέρχομαι με την πλήρη εικόνα των προγραμμάτων και την αίσθηση ότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μεμονωμένες αγορές οπλικών συστημάτων, αλλά με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλέγματος δυνατοτήτων που αλλάζει σταδιακά και ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται την άμυνα και την αποτροπή. Και ξεκινώ από ένα πρόγραμμα που ίσως δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία.
Πρόκειται για ένα νέο σύστημα προστασίας από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, το οποίο θα εγκατασταθεί για την άμυνα τριών κρίσιμων κυβερνητικών κτιρίων: της Βουλής των Ελλήνων, του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Μεγάρου Μαξίμου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται για σταθερά συστήματα αντιμετώπισης drones, τα οποία για πρώτη φορά αποκτούν ρόλο προστασίας κυβερνητικών εγκαταστάσεων. Τα συστήματα αυτά θα ενταχθούν στη νέα φιλοσοφία αντιμετώπισης των σύγχρονων απειλών, καθώς η απειλή από drones και μικρά μη επανδρωμένα συστήματα έχει αλλάξει πλέον τα δεδομένα στα πεδία επιχειρήσεων. Συνολικά προβλέπεται η εγκατάσταση οκτώ τέτοιων συστημάτων. Εκτός από τα τρία κυβερνητικά κτίρια, τα υπόλοιπα θα αναπτυχθούν σε νησιά και μικρονήσους στρατηγικής σημασίας. Για την κατασκευή και την ενσωμάτωση των συστημάτων συμμετέχουν ισραηλινή εταιρεία και ελληνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η ΙΚΗ και η ΕΑΒ.
Ο «Θόλος του Αχιλλέα» στο επίκεντρο
Όλα αυτά αποτελούν τμήμα της μεγάλης αρχιτεκτονικής αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας που έχει ονομαστεί «Θόλος του Αχιλλέα», ένα πρόγραμμα συνολικής αξίας περίπου 3 δισ. ευρώ. Ο νέος αυτός «Θόλος» θα βασιστεί σε ισραηλινά συστήματα όπως το SPYDER All in One της ELTA Systems, το David’s Sling της Rafael και το Barak MX της IAI, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο πλέγμα προστασίας απέναντι σε αεροπορικές και πυραυλικές απειλές. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης έξι σύγχρονα ραντάρ τελευταίας τεχνολογίας, καθώς και ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ελληνική συμμετοχή. Από τα περίπου 3 δισ. ευρώ του συνολικού προγράμματος, εκτιμάται ότι περίπου 750 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε ελληνικές επιχειρήσεις, επιτυγχάνοντας τον στόχο του 25% εγχώριας συμμετοχής. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι υπάρχει πρόβλεψη για πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα βασικών συστημάτων. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν αγοράζει απλώς ένα έτοιμο σύστημα «από το ράφι», αλλά αποκτά δυνατότητα προσαρμογής, εξέλιξης και υποστήριξης σύμφωνα με τις δικές της επιχειρησιακές ανάγκες. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν έντεκα ελληνικές εταιρείες με τις απαραίτητες πιστοποιήσεις ασφαλείας: Scytalys, Metlen, EAS, Intracom, EAB, ΔΕΗ, EFA, ΑΚΜΩΝ, IKH, PRISMA και MILTECH.
Το ενδιαφέρον της πληροφορικής και της τεχνολογίας
Εδώ βρίσκεται και μία από τις λιγότερο προβεβλημένες αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες διαστάσεις του προγράμματος. Οι αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ δεν έχουν κινητοποιήσει μόνο τις παραδοσιακές αμυντικές εταιρείες. Έχουν ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και στον χώρο της πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών και των ψηφιακών τεχνολογιών. Εταιρείες του κλάδου εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τα σημεία όπου μπορούν να δημιουργηθούν συνεργασίες, καθώς η νέα γενιά αμυντικών συστημάτων απαιτεί λογισμικό, κυβερνοασφάλεια, τεχνητή νοημοσύνη, διαχείριση δεδομένων, συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Η Αμυνα πλέον δεν είναι μόνο πύραυλοι, αεροσκάφη και αισθητήρες. Είναι και ο ψηφιακός «εγκέφαλος» που τα συνδέει όλα. Και αυτό δημιουργεί ένα νέο πεδίο ευκαιριών για τις ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας που αναζητούν συμμετοχή σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Γύρω από τον «Θόλο του Αχιλλέα» κουμπώνει ένα ευρύτερο πακέτο νέων δυνατοτήτων.
Σε αυτό περιλαμβάνονται τρία αεροσκάφη μεταφορών C-390, ένα σύστημα Heron 1 με δύο αεροχήματα και σταθμό ελέγχου, δέκα συστήματα V-BAT, δηλαδή είκοσι UAV κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, συστήματα non-kinetic C-UAS για την προστασία κρίσιμων υποδομών, μικροδορυφόροι παρατήρησης και υποβρύχια οχήματα VICTA για ειδικές επιχειρήσεις. Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται οι πύραυλοι Hellfire AGM-114R2 για τα Apache, η αναβάθμιση των ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων των φρεγατών ΜΕΚΟ με νέα σόναρ, αλλά και η προμήθεια σύγχρονων διοπτρών νυχτερινής όρασης για το πρόγραμμα του «Σύγχρονου Μαχητή». Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ελλάδα δεν επενδύει πλέον μόνο σε νέα όπλα. Επενδύει σε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα άμυνας, όπου η τεχνολογία, τα δεδομένα και η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή αποκτούν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο.
