Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προτείνει τη δημιουργία «Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος», με την αξιοποίηση μέρους των μελλοντικών εσόδων από το φάσμα του 6G, σε μια πρόταση που υπολογίζει αρχική οικονομική κλίμακα 12-15 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034. Το ποσό δεν αποτελεί επίσημη πρόβλεψη ή αποτίμηση, αλλά υπόθεση σχεδιασμού που έχει τεθεί στο τραπέζι της ευρωπαϊκής συζήτησης. Η ιδέα του Έλληνα υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup είναι να αξιοποιηθεί μέρος των εσόδων από τις μελλοντικές εθνικές δημοπρασίες φάσματος 6G για ευρωπαϊκές τεχνολογικές επενδύσεις και τη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού. Παράλληλα, ο Πιερρακάκης έχει υποστηρίξει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με 27 διαφορετικές αγορές και 27 διαφορετικές διαδικασίες δημοπράτησης για έναν στρατηγικό πόρο όπως το φάσμα.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη προέκταση της πρότασης. Το 6G μπορεί να γίνει εργαλείο όχι μόνο τηλεπικοινωνιακής πολιτικής αλλά και ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η Ευρώπη αναζητά νέους πόρους για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, την ώρα που αυξάνονται οι ανάγκες για ανταγωνιστικότητα, άμυνα και τεχνολογικές επενδύσεις. Η πρόταση Πιερρακάκη επιχειρεί να συνδέσει τις δύο πλευρές: τα μελλοντικά έσοδα από έναν στρατηγικό ψηφιακό πόρο να επιστρέφουν στην ίδια την ευρωπαϊκή οικονομία. Ταυτόχρονα, ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο θέμα για την ευρωπαϊκή αγορά τηλεπικοινωνιών. Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρές εταιρείες και τεχνολογική παρουσία στις υποδομές, όμως εξακολουθεί να έχει κατακερματισμένη αγορά. Ο ίδιος ο Πιερρακάκης έχει θέσει το ζήτημα ανοιχτά, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πραγματοποίησε 27 διαφορετικές δημοπρασίες για το 5G και κινδυνεύει να ακολουθήσει την ίδια λογική και στο 6G. Η πρόκληση είναι συνεπώς διπλή: περισσότερη ευρωπαϊκή κλίμακα και περισσότερα κεφάλαια για τεχνολογία. Αν αυτή η κατεύθυνση προχωρήσει, θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι σχεδιάζουν επενδύσεις, αποκτούν φάσμα και αναπτύσσουν δίκτυα σε ολόκληρη την Ένωση.
Το 6G δεν είναι μόνο κινητή τηλεφωνία
Το 6G, γνωστό στο πλαίσιο της ITU ως IMT-2030, δεν έχει ακόμη οριστικοποιήσει τα τελικά πρότυπά του. Το 2026 ολοκληρώθηκαν τα τεχνικά κριτήρια και οι οδηγίες αξιολόγησης των υποψήφιων τεχνολογιών, ενώ η διαδικασία οδηγεί προς την τελική επιλογή και τυποποίηση έως το τέλος της δεκαετίας. Όμως η κατεύθυνση είναι ήδη σαφής. Το 6G σχεδιάζεται για εφαρμογές πολύ πέρα από την κλασική κινητή επικοινωνία: βιομηχανία, υπερ-χαμηλή καθυστέρηση, μαζική συνδεσιμότητα, πανταχού παρούσα κάλυψη, ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης και συνδυασμό επικοινωνιών με αισθητήρες. Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη γενιά δικτύων θα απαιτήσει ολόκληρη αλυσίδα υποδομών. Δεν αρκούν οι κεραίες και το φάσμα. Χρειάζονται οπτικές ίνες, υποδομές μεταφοράς δεδομένων, υπολογιστική ισχύς, data centers και ενέργεια. Η ITU ήδη συνδέει την εξέλιξη των οπτικών δικτύων με τις ανάγκες του 6G, της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers.
Η ελληνική αγορά και το 6G
Για την Ελλάδα, η πρώτη γραμμή θα αφορά ασφαλώς ΟΤΕ, Vodafone και Nova, οι οποίοι θα χρειαστεί να συνεχίσουν τις επενδύσεις σε δίκτυα, φάσμα και υποδομές. Η χώρα διαθέτει σημαντική βάση 5G και έχει ήδη περάσει σε εφαρμογές 5G Stand Alone, όμως το 6G βρίσκεται ακόμη σε φάση έρευνας και προετοιμασίας. Στην άλλη πλευρά της αλυσίδας βρίσκεται η ΔΕΗ. Όχι ως τηλεπικοινωνιακός πάροχος, αλλά ως παράγοντας της ενεργειακής υποδομής που απαιτείται για τα data centers και τη μεγάλη υπολογιστική ισχύ. Η ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων σημαίνει ότι ενέργεια και ψηφιακές υποδομές θα συνδέονται όλο και περισσότερο.
Έτσι, το ελληνικό 6G δεν θα κριθεί μόνο από το πότε θα εμφανιστεί ένα νέο δίκτυο κινητής. Θα κριθεί από το αν μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα υπάρχουν δίκτυα, ίνες, data centers, διαθέσιμη ισχύς και ανθρώπινο δυναμικό για να στηρίξουν τη νέα τεχνολογία. Η πρόταση Πιερρακάκη βάζει, επομένως, στο τραπέζι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια νέα δημοπρασία συχνοτήτων. Για την Ευρώπη είναι συζήτηση για κλίμακα, επενδύσεις και χρηματοδότηση. Για την Ελλάδα είναι ταυτόχρονα τεστ υποδομών και θέση στην επόμενη αλυσίδα αξίας. Και το 6G, παρότι δεν έχει ακόμη φτάσει στην εμπορική του φάση, έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει τον χάρτη των τηλεπικοινωνιών, των data centers και της ενέργειας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος.
Το 2030 φαίνεται ότι μπορεί να είναι η αφετηρία του 6G. Μέχρι τότε αναμένεται να έχουν κλείσει τα βασικά διεθνή πρότυπα και να ξεκινούν οι πρώτες αναπτύξεις, όμως η ευρεία εμπορική αξιοποίηση θα χρειαστεί χρόνο για να περάσει από τις δοκιμές σε δίκτυα μεγάλης κλίμακας. Με τα σημερινά δεδομένα, η περίοδος 2030-2032 θα είναι η φάση εισόδου, ενώ μετά το 2032 είναι πιο ρεαλιστικό να μιλάμε για μεγαλύτερη τεχνολογική και εμπορική ωριμότητα. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός πρέπει να γίνει τώρα και όχι το 2030. Οι οπτικές ίνες, το 5G Stand Alone, τα data centers, η ενεργειακή ισχύς, το ανθρώπινο δυναμικό και οι ερευνητικές υποδομές που θα δημιουργηθούν έως το τέλος της δεκαετίας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό πόσο ομαλά θα μπορέσει η χώρα να περάσει στην εποχή του 6G.
