Η πλατφόρμα e-Άδειες, που αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα βήματα ψηφιακού εκσυγχρονισμού της πολεοδομικής διοίκησης, βρίσκεται στο επίκεντρο μετά το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) για τη λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης Ρόδου.
Η έρευνα ανέδειξε προβλήματα στη διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών, τα οποία συνδέονται τόσο με τον τρόπο λειτουργίας της πλατφόρμας όσο και με τις αδυναμίες των ελεγκτικών μηχανισμών. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ψηφιοποίηση μιας διαδικασίας δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει διαφάνεια και νομιμότητα, εάν δεν συνοδεύεται από ισχυρούς ελέγχους.
Η e-Άδειες δημιουργήθηκε για να αντικαταστήσει τη γραφειοκρατία των φυσικών φακέλων, επιτρέποντας στους μηχανικούς να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τα δικαιολογητικά και στις Υπηρεσίες Δόμησης να διαχειρίζονται ψηφιακά τις αιτήσεις. Η πλατφόρμα πράγματι επιτάχυνε σημαντικά τη διαδικασία και έβαλε τέλος σε πολλές παλιές πρακτικές.
Ωστόσο, το πόρισμα δείχνει ότι ένα πληροφοριακό σύστημα μεγάλης κλίμακας χρειάζεται συνεχείς δικλείδες ασφαλείας. Το ζήτημα δεν είναι η ύπαρξη της πλατφόρμας, αλλά το κατά πόσο αυτή διαθέτει τους απαραίτητους μηχανισμούς ώστε κάθε αλλαγή, κάθε ενέργεια και κάθε στάδιο μιας άδειας να είναι πλήρως καταγεγραμμένα και ελέγξιμα.
Η επόμενη ημέρα της ψηφιακής πολεοδομίας
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο και το γενικότερο πρόβλημα των Υπηρεσιών Δόμησης, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού και αυξημένο φόρτο εργασίας. Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει τη γραφειοκρατία, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ουσιαστικό έλεγχο.
Η επόμενη γενιά της e-Άδειες θα πρέπει να περάσει από την απλή ηλεκτρονική διαχείριση στην «έξυπνη» πολεοδομική εποπτεία. Αυτό σημαίνει περισσότερες διασταυρώσεις δεδομένων με άλλα συστήματα του Δημοσίου και αυτοματοποιημένους ελέγχους που θα εντοπίζουν πιθανές ασυμβατότητες πριν από την έκδοση μιας άδειας.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τις δικαστικές εξελίξεις γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, καθώς αυξάνεται η ανάγκη για ένα σύστημα που θα διασφαλίζει ότι κάθε οικοδομική άδεια εκδίδεται με πλήρη έλεγχο και σαφείς κανόνες.
Η υπόθεση της e-Άδειες αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας πρόκλησης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου: η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από το αν μια υπηρεσία έγινε ηλεκτρονική, αλλά από το αν η τεχνολογία ενισχύει πραγματικά τη διαφάνεια, τον έλεγχο και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
