Στην επετειακή, 10η διοργάνωση του TechSaloniki, η οποία πραγματοποιήθηκε με τεράστια επιτυχία και πλήθος επισκεπτών στις 22 και 23 Μαΐου στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης (Αποθήκες Γ, Δ, Μουσείο Φωτογραφίας), παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της έρευνας καταγραφής του ψηφιακού και τεχνολογικού οικοσυστήματος της Βόρειας Ελλάδας. Η έρευνα υλοποιήθηκε από το TechSaloniki, με την υποστήριξη του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Τεχνολογίας Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΤΠΕ) και της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας, καθώς και με την επιστημονική συμβολή της Deloitte.
Στόχος της έρευνας, τα αποτελέσματα της οποίας συζητήθηκαν στο panel Connecting the Dots: Data, Gaps & Growth in the Local Ecosystem of Tech, ήταν η αποτύπωση του οικοσυστήματος εταιρειών Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT) σε τοπικό και υπερτοπικό επίπεδο, καθώς και η καταγραφή του ανθρώπινου δυναμικού, των αναγκών, των προοπτικών ανάπτυξης και του οικονομικού αποτυπώματος του κλάδου στην περιοχή.
Στο panel συμμετείχαν, από την πλευρά των φορέων, ο κ. Κώστας Μάλαμας (TechSaloniki BoD / CEO Dataviva), ο Αντιπρύτανης Καθ. Παναγιώτης Κετικίδης (Πρόεδρος ΑΖΚ & Εθνικός Εκπρόσωπος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας), ο κ. Αναστάσιος Μάνος (Πρόεδρος ΣΕΤΠΕ /Managing Director Dotsoft) και η κα Χριστίνα Αμοιραδάκη (Principal Strategy & Transactions, Deloitte). Από την πλευρά της Πολιτείας συμμετείχαν ο κ. Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών & Τουρισμού, και ο κ. Νικόλαος Τζόλλας, Αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Κύρια συμπεράσματα της έρευνας
Το τεχνολογικό οικοσύστημα της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει ισχυρή και σταθερά αναπτυσσόμενη δυναμική, με αυξανόμενη επιχειρηματική ωρίμανση και ενισχυμένο ρόλο στην τοπική και εθνική οικονομία.
Στην έρευνα συμμετείχαν 66 εταιρείες τεχνολογίας, εκ των οποίων τα δύο τρίτα έχουν ιδρυθεί την τελευταία δεκαετία. Από το 2016 έως σήμερα, ο αριθμός των εταιρειών έχει σχεδόν τριπλασιαστεί (από 21 σε 66), ενώ η απασχόληση έχει αυξηθεί εντυπωσιακά από περίπου 220 εργαζομένους σε περισσότερους από 2.400, υποστηριζόμενη και από την ανάπτυξη κέντρων δεξιοτήτων πολυεθνικών εταιρειών.
Παρά το γεγονός ότι το 94% των εταιρειών παραμένει μικρού μεγέθους (έως 50 εργαζόμενοι) και το 79% έχει κύκλο εργασιών κάτω του 1 εκατ. ευρώ, η συνολική οικονομική τους επίδραση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Την τελευταία δεκαετία, οι εταιρείες έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις άνω των 340 εκατ. ευρώ, με τη συνολική οικονομική δραστηριότητα να υπερβαίνει τα 700 εκατ. ευρώ και τη συνεισφορά στο ΑΕΠ να προσεγγίζει τα 540 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι το οικοσύστημα έχει δημιουργήσει και διατηρήσει περίπου 18.000 θέσεις εργασίας (άμεσα και έμμεσα, σε ισοδύναμα ανθρωποέτη), επιβεβαιώνοντας τη σημαντική αναπτυξιακή του επίδραση.
Ανάπτυξη, επενδύσεις και τεχνολογικές τάσεις
Το 60% των εταιρειών δηλώνει ως βασική προτεραιότητα την επέκταση σε νέες αγορές και την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, επιβεβαιώνοντας ότι η ανάπτυξη του οικοσυστήματος έχει διαρθρωτικό και όχι συγκυριακό χαρακτήρα.
Περισσότερες από τις μισές εταιρείες επενδύουν συστηματικά σε Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D), με δαπάνες που στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπερνούν το 20% του ετήσιου κύκλου εργασιών τους. Παράλληλα, βασικές προτεραιότητες αποτελούν ο αυτοματισμός, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.
Σε επίπεδο τεχνολογιών, το 77% των εργαζομένων απασχολείται σε software development, ενώ περίπου οι μισοί δραστηριοποιούνται σε data και τεχνητή νοημοσύνη. Cloud, DevOps και cybersecurity αποτελούν επίσης κρίσιμους τομείς υψηλής ζήτησης. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη ενσωματωθεί ευρέως, με το 23% των εταιρειών να δηλώνει πλήρη υιοθέτηση και το 71% να τη χρησιμοποιεί σε κάποιο βαθμό.
Απασχόληση, ταλέντο και προκλήσεις
Το συνολικό ανθρώπινο δυναμικό στον κλάδο της πληροφορικής στη Θεσσαλονίκη εκτιμάται ότι ξεπερνά τους 7.000 εργαζομένους (με βάση και ευρύτερα στοιχεία του TechSaloniki), παρά το γεγονός ότι το δείγμα της έρευνας περιλαμβάνει κυρίως ελληνικές και τοπικές επιχειρήσεις.
Η παρουσία μεγάλων εταιρειών έχει συμβάλει καθοριστικά στη συγκράτηση ταλέντου στην πόλη, καθώς και στην επιστροφή επαγγελματιών από το εξωτερικό, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της κλίμακας του οικοσυστήματος και την ανάπτυξη δράσεων εκπαίδευσης, καινοτομίας και δικτύωσης.
Ωστόσο, η έρευνα αναδεικνύει ως βασική πρόκληση το skills shortage. Η ζήτηση για εξειδικευμένο προσωπικό εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά, με περισσότερες από τις μισές εταιρείες να το καταγράφουν ως το σημαντικότερο εμπόδιο στην ανάπτυξή τους. Ακολουθούν το κόστος εργασίας και ο διεθνής ανταγωνισμός, που ενισχύει το φαινόμενο του brain drain.
Το κενό δεξιοτήτων δεν αφορά μόνο τεχνικές γνώσεις, αλλά και soft skills όπως επικοινωνία, συνεργασία και προσαρμοστικότητα, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για πιο ολιστικό προφίλ επαγγελματία.
Συμπέρασμα
Το τεχνολογικό οικοσύστημα της Θεσσαλονίκης βρίσκεται σε φάση ισχυρής ανάπτυξης και ωρίμανσης, με σημαντική οικονομική και κοινωνική επίδραση. Η επόμενη πρόκληση δεν αφορά μόνο την περαιτέρω μεγέθυνση, αλλά κυρίως τη διασφάλιση επαρκούς και κατάλληλα καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού, ώστε η δυναμική αυτή να διατηρηθεί και να ενισχυθεί στο μέλλον.
