Στο δημόσιο διάλογο εισάγει η ΕΛΑΣ, η πολιτική πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα, την έννοια της «Ψηφιακής Κυριαρχίας», εντάσσοντάς την ως ξεχωριστό θεματικό τομέα πολιτικής παρέμβασης με την θέσπιση ομώνυμου τομέα με τομεάρχες την Πάντζιου Γραμματή, Καθηγήτρια στο ΠΑΔΑ (ΕΔΩ το βιογραφικό της) και τον Νταφόπουλο Δημήτρη, ως αναπληρωτή. Πρόκειται για έναν όρο που τα τελευταία χρόνια αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στην Ευρώπη, καθώς συνδέεται με τον έλεγχο που ασκούν τα κράτη στα δεδομένα τους, στις ψηφιακές υποδομές και στις κρίσιμες τεχνολογίες από τις οποίες εξαρτάται η λειτουργία της οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης.
Πρόκειται για έναν όρο που τα τελευταία χρόνια αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στην Ευρώπη, καθώς συνδέεται με τον έλεγχο που ασκούν τα κράτη στα δεδομένα τους, στις ψηφιακές υποδομές και στις κρίσιμες τεχνολογίες από τις οποίες εξαρτάται η λειτουργία της οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης.
Η έννοια της ψηφιακής κυριαρχίας βασίζεται στην αντίληψη ότι τα κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να εξαρτώνται πλήρως από τεχνολογικούς κολοσσούς εκτός Ευρώπης για υπηρεσίες στρατηγικής σημασίας. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται η αποθήκευση και διαχείριση δημόσιων δεδομένων, η ανάπτυξη υποδομών cloud και data centers εντός ευρωπαϊκού εδάφους, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η θωράκιση των κρίσιμων υποδομών απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις.
Σύμφωνα με τη σχετική προσέγγιση που προωθεί η ΕΛΑΣ, η Ελλάδα θα πρέπει να αποκτήσει ισχυρότερες εθνικές τεχνολογικές υποδομές και θεσμικές «ρήτρες κυριαρχίας», ώστε ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους να μην οδηγεί σε υπερβολική εξάρτηση από ξένες πλατφόρμες, λογισμικό και παρόχους υπηρεσιών.
Σε πρακτικό επίπεδο, μια πολιτική ψηφιακής κυριαρχίας θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ευρύτερη αξιοποίηση λογισμικού ανοικτού κώδικα, την ανάπτυξη εθνικών ή ευρωπαϊκών υποδομών cloud, τη θέσπιση αυστηρότερων προϋποθέσεων για τη διαχείριση δημόσιων δεδομένων από πολυεθνικούς τεχνολογικούς ομίλους, καθώς και την ενίσχυση επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων και συστήματα κυβερνοασφάλειας.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη, οι υπηρεσίες cloud και οι ψηφιακές πλατφόρμες συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό διεθνών εταιρειών, ενώ ταυτόχρονα η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία στον τομέα της τεχνολογίας.
Σε κάθε περίπτωση, η «ψηφιακή κυριαρχία» δεν αποτελεί ελληνική πολιτική επινόηση. Πρόκειται για επίσημο όρο που χρησιμοποιείται πλέον ευρέως από ευρωπαϊκούς θεσμούς, κυβερνήσεις και οργανισμούς ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής για την τεχνολογική αυτονομία, την προστασία των δεδομένων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στην ψηφιακή εποχή.
