Την ανάγκη η Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα, να περιορίσει τον κατακερματισμό της και να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική συνοχή ανέδειξε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο 6ο Thessaloniki Metropolitan Summit, σε συζήτηση με τον καθηγητή Παγκόσμιας Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Peter Frankopan.
Η συζήτηση, με θέμα την ευρωπαϊκή προοπτική για ένα νέο αναπτυξιακό άλμα, πραγματοποιήθηκε με φόντο τις πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία από τη χαμηλή παραγωγικότητα, τις δημογραφικές εξελίξεις, τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τον διεθνή ανταγωνισμό.
Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει σε μεγαλύτερη ενοποίηση, τόσο στις αγορές όσο και στην ενεργειακή πολιτική, αλλά και να αποκτήσει πιο συνεκτική στρατηγική στους τομείς της καινοτομίας και της άμυνας.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε 27 διαφορετικές χώρες», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον επιβάλλει περισσότερη κοινή δράση. Όπως εξήγησε, οι εξελίξεις στην ασφάλεια, την άμυνα και την τεχνολογία έχουν αλλάξει τα δεδομένα και αυξάνουν το κόστος της αδυναμίας των κρατών-μελών να κινηθούν από κοινού.
Το «μέρισμα» των μεταρρυθμίσεων
Ο κ. Πιερρακάκης έφερε στη συζήτηση και την ελληνική εμπειρία, επισημαίνοντας ότι αρκετές μεταρρυθμίσεις που καθυστέρησαν για χρόνια μπορούν, όταν τελικά υλοποιούνται, να λειτουργήσουν ως αναπτυξιακός καταλύτης.
Με την ίδια λογική, υποστήριξε ότι η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τις καθυστερήσεις της σε ευκαιρία. Αναφέρθηκε στην ενοποίηση των αγορών, στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και στο ψηφιακό ευρώ, για το οποίο έθεσε ως χρονικό ορίζοντα το 2029.
Σε ό,τι αφορά την έκθεση Ντράγκι, ξεκαθάρισε ότι δεν είναι ρεαλιστικό να εφαρμοστούν όλες οι προτάσεις της στο σύνολό τους. Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να καλυφθεί η απόσταση που χωρίζει την Ευρώπη από όσα χρειάζεται να κάνει για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις νέες προκλήσεις.
Η τεχνολογία στην ευρωπαϊκή στρατηγική
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πιερρακάκης στην τεχνολογία, την οποία χαρακτήρισε «την κούρσα του 21ου αιώνα», αντίστοιχη σε σημασία με την κατάκτηση του Διαστήματος τον προηγούμενο αιώνα.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη πρέπει να καθορίσει με σαφήνεια σε ποιους τομείς θέλει να βρίσκεται στην τεχνολογική πρωτοπορία και σε ποιους θα επιλέξει να συνεργάζεται ή να ρυθμίζει τις σχέσεις της με άλλες δυνάμεις.
«Πρώτα πρέπει να ορίσεις ποιος είσαι και τι φιλοδοξείς να γίνεις», σημείωσε, εξηγώντας ότι μόνο μέσα από αυτή την αυτογνωσία μπορεί να διαμορφωθεί μια συνεκτική σχέση με την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους υπόλοιπους δυνητικούς εταίρους ή συμμάχους.
Ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε τρεις πιθανές στρατηγικές επιλογές για την Ευρώπη:
• να ηγηθεί των τεχνολογικών εξελίξεων,
• να καλύψει την απόσταση και να δημιουργήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα,
• να συνεργαστεί με άλλες δυνάμεις και να διαμορφώσει τους κανόνες.
Στην περίπτωση των δικτύων 5G, ανέφερε ότι η εθνική ασφάλεια αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για τις αποφάσεις που λαμβάνονται σχετικά με τον εξοπλισμό και τη δομή των δικτύων.
«Ξεκινάς από τον εαυτό σου. Το κέντρο της πυξίδας είσαι εσύ, ο βορράς είναι η πρόοδός σου και πάνω σε αυτή τη βάση δημιουργείς τον χάρτη», υπογράμμισε.
Ο υπουργός επέκρινε, παράλληλα, την αδυναμία της Ευρώπης να αξιοποιήσει εγκαίρως τις τεχνολογικές δυνατότητες που ήδη διέθετε. Αναφέρθηκε στην περίπτωση των Ericsson και Nokia, οι οποίες, όπως είπε, βρίσκονταν στην τεχνολογική πρωτοπορία στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, χωρίς όμως να αξιοποιηθεί πλήρως η δύναμη της ενιαίας αγοράς.
«Όταν βρίσκεσαι στην τεχνολογική πρωτοπορία και δεν αξιοποιείς τις δυνατότητες της ενιαίας αγοράς, αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο λάθος», σημείωσε.
Για την τεχνητή νοημοσύνη υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα εργαλεία και το λεξιλόγιο προηγούμενων δεκαετιών. Η ταχύτητα των αλλαγών, όπως είπε, υπερβαίνει την ταχύτητα με την οποία λειτουργούν παραδοσιακά οι πολιτικοί και διοικητικοί μηχανισμοί.
«Ο ανθρώπινος νους σκέφτεται γραμμικά, ενώ οι αλλαγές συμβαίνουν εκθετικά. Τα πολιτικά συστήματα συνήθως αντιδρούν υπογραμμικά», ανέφερε.
Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι η διακυβέρνηση πρέπει να γίνει περισσότερο οριζόντια, με συνεργασία μεταξύ υπουργείων, αξιοποίηση εξειδικευμένων γνώσεων και προσέλκυση ταλέντου στη δημόσια διοίκηση. «Η πολιτική είναι οριζόντια. Πρέπει να συνεργαζόμαστε, να λειτουργούμε διαλειτουργικά και να φέρνουμε ταλέντο στην κυβέρνηση», τόνισε.
Αναφερόμενος, τέλος, στην εμπειρία του gov.gr, υποστήριξε ότι μια πολιτική αποκτά πραγματική αξία όταν η χρησιμότητά της γίνεται αντιληπτή στην καθημερινότητα των πολιτών, χωρίς να χρειάζεται να στηρίζεται σε μεγάλες επικοινωνιακές διακηρύξεις.
Το μήνυμα του κ. Πιερρακάκη από τη Θεσσαλονίκη ήταν, ουσιαστικά, ότι η Ευρώπη έχει μπροστά της ένα παράθυρο ευκαιρίας, αλλά χρειάζεται πολιτική βούληση και ταχύτερες αποφάσεις για να το αξιοποιήσει.
