της Σοφίας Μυττά
Τον Μάιο του 2024, με την κυκλοφορία του πρώτου τεύχους του AI Report, η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα έμοιαζε περισσότερο με μια δυναμική υπόσχεση παρά με μια καθημερινή πραγματικότητα. Δύο χρόνια αργότερα, η εικόνα έχει μεταβληθεί αισθητά. Δεν πρόκειται απλώς για μια πορεία εξέλιξης, αλλά για μια σταδιακή μετάβαση σε ένα νέο ψηφιακό επίπεδο. Τον Απρίλιο του 2026, η ΤΝ δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό πεδίο εξειδικευμένων εργαστηρίων. Ενσωματώνεται όλο και περισσότερο σε υπηρεσίες και λειτουργίες που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών. Η εξέλιξη ψηφιακών εργαλείων, όπως το mAIgov, αντανακλά μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και μετάβασης σε πιο αποτελεσματικά, φιλικά και προσωποποιημένα μοντέλα εξυπηρέτησης.
Η πρόοδος αποτυπώνεται σε πολλούς τομείς. Στη δημόσια διοίκηση, όπου η αξιοποίηση τεχνολογιών αυτοματοποίησης και ανάλυσης δεδομένων βελτιώνει διαδικασίες. Στην υγεία, όπου αναπτύσσονται πρωτοβουλίες εκπαίδευσης και πιλοτικές εφαρμογές που φέρνουν την εξατομικευμένη φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή. Στην οικονομία, όπου η αυξανόμενη παρουσία επενδύσεων σε υποδομές δεδομένωνενισχύει τη θέση της χώρας στον ευρύτερο ψηφιακό χάρτη. Ωστόσο, το ουσιαστικότερο στοιχείο αυτής της μετάβασης δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Είναι και ανθρώπινο. Η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, η εξοικείωση των πολιτών με νέα εργαλεία και η σταδιακή καλλιέργεια μιας ψηφιακής κουλτούρας αποτελούν τη βάση για τη βιώσιμη αξιοποίηση της ΤΝ.
Στο επετειακό αφιέρωμα για τα δύο χρόνια κυκλοφορίας του Ai Report, που δημοσιεύθηκε στο νέο τεύχος του περιοδικού, επιστρέφουμε στις φωνές έντεκα προσωπικοτήτων που, από την πρώτη στιγμή, συνέβαλαν στη διαμόρφωση του διαλόγου γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα. Οι σκέψεις τους, τότε και τώρα, αναδεικνύουν ότι η χώρα δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους με γνώμονα την καινοτομία, την υπευθυνότητα και τον άνθρωπο.
Δημήτρης Παπαστεργίου: Όι πολίτες ως σύμμαχοι της Τεχνητής Νοημοσύνης
Στην πρώτη συνέντευξη του AI Report τον Μάιο του 2024, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου περιέγραφε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως μια τεχνολογία που μόλις είχε αρχίσει να περνά δυναμικά στην καθημερινότητα, επισημαίνοντας ότι καμία κοινωνία δεν ήταν πλήρως έτοιμη να την αξιοποιήσει. Υπογράμμιζε την ανάγκη θέσπισης κανόνων, με στόχο την προστασία των πολιτών, ενώ ανέδειξε τον ρόλο του Υπουργείου στην εισαγωγή της ΤΝ στη Δημόσια Διοίκηση. Κεντρικό παράδειγμα αποτελούσε το mAigov, ο ψηφιακός βοηθός του gov.gr, που ήδη εξυπηρετούσε χιλιάδες πολίτες, απλοποιώντας την πρόσβαση σε υπηρεσίες και διαδικασίες. Παράλληλα, έκανε λόγο για την επέκταση της ΤΝ σε νέες εφαρμογές, όπως εργαλεία ελέγχου στη δημόσια διοίκηση, αλλά και για την αξιοποίηση ανοιχτών δεδομένων και υποδομών, όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος». Ιδιαίτερη έμφαση έδινε στη στάση της κοινωνίας, εκτιμώντας ότι η επιφυλακτικότητα δεν αποτελούσε άρνηση, αλλά φυσική αντίδραση. Εμφανιζόταν αισιόδοξος ότι οι πολίτες μπορούσαν να εξελιχθούν σε ενεργούς συμμάχους, τονίζοντας πως η Τεχνητή Νοημοσύνη έπρεπε να λειτουργεί συμπληρωματικά, ενισχύοντας τη δημοκρατία και την ποιότητα ζωής
Άδωνις Γεωργιάδης: Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υγεία
Πριν από δύο χρόνια, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης περιέγραφε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως μια τεχνολογική «καταιγίδα» που θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της ιατρικής την επόμενη δεκαετία. Όπως σημείωνε, η ΤΝ ήδη χρησιμοποιείται σε αρκετές πτυχές της ιατρικής πρακτικής και της έρευνας, όμως τα μεγαλύτερα οφέλη βρίσκονται ακόμη μπροστά. Από την έγκαιρη διάγνωση ασθενειών έως την πρόβλεψη και πρόληψη προβλημάτων υγείας πριν εμφανιστούν, η τεχνολογία δημιουργεί νέες δυνατότητες για τους γιατρούς και τους ασθενείς. Ο ίδιος εντόπιζε τρεις βασικούς άξονες αξιοποίησης της ΤΝ: τη βελτίωση της ιατρικής πράξης και της λειτουργίας των νοσοκομείων, τη διαχείριση δεδομένων υγείας μέσω ψηφιακών υποδομών, καθώς και τη χάραξη δημόσιας πολιτικής στον τομέα της υγείας. Τόνιζε ότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας πρέπει να γίνει με στρατηγικό σχεδιασμό, πιλοτικά προγράμματα και εκπαίδευση του ιατρικού προσωπικού. Παράλληλα,
επισήμαινε ότι η υιοθέτηση της ΤΝ συνεπάγεται νέες επενδύσεις και καλύτερη αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων. Κρίσιμη, όπως υπογράμμιζε, είναι και η διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, της διαφάνειας των αλγορίθμων και των δικαιωμάτων των ασθενών.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Ή τεχνολογία στην εκπαίδευση
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, τότε Υπουργός Παιδείας και σήμερα Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Eurogroup, υπογράμμιζε ήδη από το 2024 ότι το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να σχεδιάζεται με ορίζοντα δεκαετιών. Οι τεχνολογικές εξελίξεις και η εμφάνιση νέων επαγγελμάτων, σημείωνε, απαιτούν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα προετοιμάζει τους μαθητές όχι μόνο για τον σημερινό κόσμο αλλά για εκείνον που θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο εργαλείο υποστήριξης της μαθησιακής διαδικασίας, χωρίς όμως να αντικαθιστά τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Παράδειγμα αποτελούσε το «Ψηφιακό Φροντιστήριο», μια πρωτοβουλία που επιτρέπει στους μαθητές να παρακολουθούν μαθήματα εξ αποστάσεως και να ενισχύουν τις γνώσεις τους. Παράλληλα, προωθούνταν διαδραστικοί πίνακες στις τάξεις, η ανάπτυξη του ψηφιακού σχολείου και η εισαγωγή του «πολλαπλού βιβλίου», με στόχο την ενίσχυση της κριτικής σκέψης. Ωστόσο, όπως πάγια επισήμαινε, η σημαντικότερη επένδυση παραμένει ο ανθρώπινος παράγοντας, οι εκπαιδευτικοί που θα αξιοποιήσουν δημιουργικά τα νέα εργαλεία.
Διαβάστε ολόκληρο το αφιέρωμα στο νέο τεύχος του AI Report
