Το συνέδριο της Εταιρείας Συγγραφέων για την Τεχνητή Νοημοσύνη «Γράφω, μεταφράζω, σκέφτομαι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης – Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα», επιχειρεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό, διεθνή διάλογο γύρω από το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει τη συγγραφή, τη μετάφραση, τη δημιουργική σκέψη και την ταυτότητα και τον ρόλο του συγγραφέα. Η Εταιρεία Συγγραφέων θέτει στο επίκεντρο το ερώτημα: «Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα;» Η επιλογή του θέματος δεν είναι τυχαία: η ΤΝ έχει ήδη εισβάλει δυναμικά στον χώρο του γραπτού λόγου, δημιουργώντας νέες δυνατότητες αλλά και ανησυχίες για την αυθεντικότητα, τα πνευματικά δικαιώματα και την ανθρώπινη δημιουργικότητα. Το συνέδριο είναι διήμερο (27 και 28 Φεβρουαρίου), διεθνές και πραγματοποιείται στο Ινστιτούτο Γκαίτε, με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού, τη συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Γκαίτε και τη συνεργασία της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Συμμετέχουν περισσότεροι από 25 διακεκριμένοι ομιλητές από Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και, Ολλανδία. Μιλούν συγγραφείς, μεταφραστές/μεταφράστριες, πανεπιστημιακοί, ειδικοί ερευνητές της ΤΝ και θεωρητικοί της λογοτεχνίας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πια ένα εργαλείο που «βοηθά». Είναι ένας νέος παίκτης στο πεδίο της δημιουργίας. Και αυτό, όσο κι αν μας τρομάζει, δεν είναι απαραίτητα κακό. Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία· είναι η αμηχανία μας απέναντί της. Η ΤΝ δεν απειλεί τη γραφή. Απειλεί μόνο όσους πιστεύουν ότι η γραφή είναι μια στατική δεξιότητα, ένα επάγγελμα που δεν χρειάζεται να εξελιχθεί. Το συνέδριο το υπαινίσσεται ήδη: η δημιουργικότητα δεν είναι προνόμιο, συνιστά ευθύνη. Αν κάτι κινδυνεύει σήμερα, αυτό δεν είναι η λογοτεχνία αλλά η ανθρώπινη φωνή μέσα σε έναν ωκεανό παραγόμενου περιεχομένου. Όταν η ΤΝ μπορεί να παράγει χιλιάδες σελίδες σε δευτερόλεπτα, η ποσότητα παύει να έχει σημασία. Αυτό που αποκτά αξία είναι η προσωπική ματιά, η εμπειρία, η ευαισθησία, η ηθική στάση του δημιουργού. Η ΤΝ μπορεί να μιμηθεί ύφος. Δεν μπορεί να μιμηθεί βίωμα. Μπορεί να συνθέσει ιστορίες. Δεν μπορεί να ζήσει ιστορίες. Η συζήτηση για τη μετάφραση είναι αποκαλυπτική. Οι μηχανές μεταφράζουν πλέον με εντυπωσιακή ακρίβεια. ‘Όμως η μετάφραση δεν είναι μεταφορά λέξεων, είναι μεταφορά κόσμων. Η ΤΝ μπορεί να προτείνει μια λύση. Ο μεταφραστής επιλέγει ποια λύση έχει νόημα. Και αυτή η επιλογή είναι βαθιά ανθρώπινη. Πνευματικά δικαιώματα: το πεδίο της επόμενης μάχης. Εδώ το συνέδριο άγγιξε το πιο δύσκολο θέμα: ποιος κατέχει τα δικαιώματα ενός κειμένου που παράγεται με τη βοήθεια ΤΝ; Ποιος ευθύνεται για την πρωτοτυπία; Ποιος προστατεύει τον δημιουργό όταν τα έργα του χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων χωρίς συναίνεση; Αυτά δεν είναι τεχνικά ζητήματα. Είναι πολιτισμικά. Και η απάντηση δεν μπορεί να έρθει από εταιρείες τεχνολογίας. Πρέπει να έρθει από τους ίδιους τους δημιουργούς, τους θεσμούς, την κοινωνία.
Το πρόγραμμα
Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου
16:30-17:00 Προσέλευση
17:00-17:30 Χαιρετισμοί
17:30-18:00 Ομιλία David Berry
Θέμα: Provenance Anxiety: Death of the Author in the Age of Large Language Models
18:00-18:15 Ερωτήσεις
18:15-19:45 Στρογγυλό τραπέζι
Θέμα: Η λογοτεχνική δημιουργία στην εποχή των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων: Τι συμβαίνει, τι θα συμβεί, τι θα θέλαμε να συμβεί. Συντονιστής: Νίκος Ερηνάκης. Συμμετέχουν: Δημοσθένης Κούρτοβικ, Λίλα Κονομάρα, Δέσποινα Καταπότη, Ευγενία Μπόζου
19:45-20:00 Ερωτήσεις
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου
10:30-11:00 Προσέλευση
11:00-11:30 Ομιλία Chris Durt
Θέμα: LLMs and the Death of the Author
11:30-11:45 Ερωτήσεις
11:45-13:15 Στρογγυλό τραπέζι
Θέμα: Τα εργαλεία ΤΝ στη Μετάφραση: Είναι η ευκολία παγίδα; Μεταφραστές ή επιμελητές, και ποια η διαφορά; Συντονιστής: Χρήστος Αστερίου. Συμμετέχουν: Βασίλης Μπαμπούρης, Λίζυ Τσιριμώκου, Θανάσης Χατζόπουλος, Κατερίνα Σχινά.
13:15-13:30 Ερωτήσεις
13:30-14:30 Ελαφρύ γεύμα
14:30-15:00 Ομιλία Tobias Blanke
Θέμα: Why is AI (all of a sudden) so invested in culture? Deep learning’s insatiable appetite
15:00-15:15 Ερωτήσεις
15:15-16:30 Στρογγυλό τραπέζι
Θέμα: Η ΤΝ στην Εκπαίδευση. Ευκαιρία ή κερκόπορτα; Συντονιστής: Γιάννης Μπασκόζος. Συμμετέχουν: Μαρία Φειδάκη, Μαρία Παπαδοπούλου, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Διονύσης Γούτσος
16:30-16:45 Ερωτήσεις
16:45 -17:15 Ομιλία Monika Pfundmeier
Θέμα: Writing Future, Doing right(s), Keeping up the fight. Perspectives for and from Europe by the European Writers’ Council
17:15- 17:30 Ερωτήσεις
17:30-18:45 Στρογγυλό τραπέζι
Θέμα: Κριτικές προσεγγίσεις των Μεγάλων Γλωσσικών Συστημάτων – Από ποιους, για ποιους, με ποιους. Για την Κοινωνία ή για την Αγορά; Ανεξέλεγκτη κούρσα ή δημόσιος έλεγχος; Συντονίστρια: Τιτίκα Δημητρούλια. Συμμετέχουν: Νικόλας Σεβαστάκης, Μανώλης Πατηνιώτης, Σταύρος Ζουμπουλάκης, Κώστας Κατσουλάρης.
18:45-19:30 Ομιλία Daniel Andler
Θέμα: Creativity, problem-solving and artificial intelligence
19:30-20:00 Ερωτήσεις
Κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου: Άννα Αφεντουλίδου / Νίκος Ερηνάκης.
