Η μεγαλύτερη ανατροπή στην αγορά εργασίας δεν θα έρθει από τις επιχειρήσεις. Θα έρθει από τους νέους εργαζόμενους, που σήμερα περνούν τις πύλες των πανεπιστημίων.
Η γενιά που μπαίνει τώρα στα ΑΕΙ δεν είναι η γενιά, που θα περιμένει χρόνια για να «μάθει τη δουλειά». Είναι η πρώτη γενιά που θα φτάσει στην πρώτη της συνέντευξη έχοντας ήδη συνεργαστεί με την Τεχνητή Νοημοσύνη, έχοντας δημιουργήσει περιεχόμενο, αναλύσει δεδομένα, γράψει κώδικα, οργανώσει εργασίες και λύσει προβλήματα με «εργαλεία», που πολλοί σημερινοί επαγγελματίες ακόμη προσπαθούν να καταλάβουν.
Και τότε θα συμβεί κάτι που σήμερα αρκετοί οργανισμοί δεν έχουν αντιληφθεί: ο νέος εργαζόμενος δεν θα εξετάζει μόνο αν μια εταιρεία τον θέλει. Θα εξετάζει αν η εταιρεία αξίζει τον χρόνο και τις ικανότητές του.
Για δεκαετίες το μοντέλο ήταν απλό: ο νέος έμπαινε σε μια επιχείρηση και προσαρμοζόταν στις διαδικασίες της. Το 2030 όμως αυτό το μοντέλο είναι ήδη ξεπερασμένο. Η νέα γενιά δεν θα έχει διάθεση να προσαρμοστεί σε οργανισμούς που λειτουργούν με λογικές προηγούμενων δεκαετιών.
Ο νέος υποψήφιος ή νεοεισελθών θα ρωτήσει ευθέως:
«Γιατί κάνουμε ακόμη χειροκίνητα μια διαδικασία που η τεχνητή νοημοσύνη ολοκληρώνει σε λίγα λεπτά;»
«Γιατί χρειαζόμαστε πέντε εγκρίσεις για κάτι που μπορεί να γίνει ψηφιακά;»
«Γιατί η επιχείρηση δεν χρησιμοποιεί «εργαλεία», που εγώ χρησιμοποιούσα ήδη ως φοιτητής;»
Οι επιχειρήσεις δεν έχουν εύκολες απαντήσεις.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για αρκετούς Οργανισμούς δεν θα είναι η έλλειψη νέων ανθρώπων. Θα είναι η αδυναμία τους να τους κρατήσουν. Η «γενιά του ΑΙ» δεν θα συγχωρεί την τεχνολογική καθυστέρηση.
Ο νέος επιστήμονας του 2030 δεν θα εντυπωσιάζεται από έναν τίτλο θέσης ή ένα μεγάλο όνομα εταιρείας, αν πίσω από αυτό υπάρχει ξεπερασμένη τεχνολογία, αργές διαδικασίες και κουλτούρα που φοβάται την αλλαγή.
Δεν θα θεωρεί «προνόμιο» το να έχει πρόσβαση σε ψηφιακά «εργαλεία». Θα θεωρεί αυτονόητο ότι ένας σύγχρονος εργοδότης πρέπει να του τα παρέχει.
Δεν θα θεωρεί «εκπαίδευση» μια ημερίδα δύο ωρών για το AI. Θα απαιτεί συνεχή αναβάθμιση γνώσεων, γιατί θα γνωρίζει ότι η τεχνολογία αλλάζει ταχύτερα από οποιοδήποτε πανεπιστημιακό πρόγραμμα σπουδών.
Δεν θα αποδέχεται εύκολα διοικήσεις που μιλούν για καινοτομία, αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν με διαδικασίες περασμένων εποχών.
Το σοκ θα είναι μεγαλύτερο για όσους δεν κατάλαβαν την αλλαγή
Πολλές επιχειρήσεις σήμερα μιλούν για την Τεχνητή Νοημοσύνη σαν να είναι μια μελλοντική εξέλιξη. Για τη νέα γενιά όμως δεν είναι το μέλλον. Είναι ήδη το παρόν.
Οι σημερινοί φοιτητές δεν θα μπουν στην αγορά εργασίας για να τους εξηγήσει κάποιος τι είναι το AI. Θα μπουν περιμένοντας να δουν πώς η επιχείρηση το χρησιμοποιεί για να γίνει καλύτερη.
Ο κίνδυνος για την ελληνική οικονομία είναι ξεκάθαρος: να δημιουργηθεί ένα χάσμα ανάμεσα σε μια νέα γενιά εργαζομένων που σκέφτεται ψηφιακά και σε οργανισμούς που εξακολουθούν να λειτουργούν αναλογικά.
Γιατί η νέα γενιά δεν θα ζητά απλώς μια θέση εργασίας. Θα ζητά ένα περιβάλλον που να της επιτρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της.
Και όσες επιχειρήσεις δεν το καταλάβουν, θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια πρωτόγνωρη κατάσταση: θα έχουν ανάγκη από τα νέα ταλέντα, αλλά τα νέα ταλέντα δεν θα έχουν ανάγκη από αυτές.
Το 2030 η ερώτηση δεν θα είναι αν οι νέοι γνωρίζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η ερώτηση θα είναι αν οι επιχειρήσεις έχουν καταφέρει να φτάσουν στο επίπεδο της γενιάς που έρχεται.
Οι νέοι του AI δεν θα πειστούν με προεκλογικές υποσχέσεις άλλης εποχής
Στις επόμενες εκλογές οι πολιτικοί θα ανέβουν ξανά στα βήματα για να μιλήσουν στους νέους για «νέες θέσεις εργασίας», «καταπολέμηση της ανεργίας» και «προγράμματα στήριξης». Όμως «η γενιά του AI» δεν θα περιμένει απλώς ένα επίδομα ή μια προσωρινή απασχόληση. Θα ζητήσει απαντήσεις για το μέλλον της. Θα ρωτήσει ποιο είναι το σχέδιο για μια οικονομία υψηλών δεξιοτήτων, για επιχειρήσεις που καινοτομούν και για ένα κράτος που δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες.
Οι νέοι του 2030 δεν θα αρκεστούν σε συνθήματα για «χιλιάδες προσλήψεις» και προγράμματα επιμόρφωσης λίγων μηνών. Θα απαιτήσουν να γνωρίζουν αν η χώρα μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας υψηλής αξίας, αν μπορεί να κρατήσει τα ταλέντα της στην Ελλάδα και αν η εκπαίδευση συνδέεται πραγματικά με την αγορά. Δεν θα ζητούν απλώς μια θέση στον πίνακα ανεργίας. Θα ζητούν συμμετοχή στην οικονομία της γνώσης.
Η πολιτική που θα μιλά στη νέα γενιά με όρους προηγούμενων δεκαετιών θα χάσει την επαφή μαζί της. Γιατί οι νέοι που έμαθαν να συνεργάζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα περιμένουν από το κράτος να τους «βρει μια δουλειά». Θα περιμένουν ένα περιβάλλον που θα τους επιτρέπει να δημιουργήσουν, να εξελιχθούν και να ανταγωνιστούν παγκόσμια.
Η μεγάλη πρόκληση για το πολιτικό σύστημα δεν είναι να υποσχεθεί περισσότερες επιδοτήσεις. Είναι να αποδείξει ότι κατανοεί την αλλαγή που έρχεται. Γιατί η «γενιά του AI» δεν θα αξιολογήσει τι θα της προσφέρουν οι πολιτικοί. Θα αξιολογήσει αν οι πολιτικοί μπορούν να καταλάβουν τον κόσμο στον οποίο θα ζήσει η ίδια η «γενιά του AI»
Εν κατακλείδι
Οι σημερινοί πρωτοετείς θα μπουν στην αγορά εργασίας με γνώσεις, που πολλοί Οργανισμοί, Φορείς και Εταιρείες, ακόμη θα προσπαθούν να αποκτήσουν και θα έχουν μηδενική ανοχή στην ψηφιακή καθυστέρηση.
Και τότε θα ξαναβρεθούμε σε ένα νέο και άνευ επιστροφής brain drain
