Το έργο του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου (ΔΑΗΚ) στο Καστέλι, που υλοποιείται από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR με σύμβαση παραχώρησης ύψους 625 εκατ. ευρώ, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής, με πρόοδο άνω του 65%. Η υποδομή περιλαμβάνει διάδρομο 3.200 μέτρων, κεντρικό αεροσταθμό 93.500 τ.μ., εμπορική ζώνη 725 στρεμμάτων και σύνδεση με τον ΒΟΑΚ μέσω νέας χάραξης 18 χλμ. και δίδυμης σήραγγας 2,8 χλμ. Παρά την εντυπωσιακή αυτή πρόοδο, το έργο αντιμετωπίζει σημαντικά κρίσιμα σημεία που μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις, με πιο καθοριστικό τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας. Ο εξοπλισμός αεροναυτιλίας, που περιλαμβάνει ραντάρ, συστήματα επικοινωνιών, πλοήγησης και επιτήρησης, έχει εκτιμώμενη αξία άνω των 90 εκατ. ευρώ και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την πιστοποίηση και την ασφαλή λειτουργία του αεροδρομίου. Η καθυστέρηση στον διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια αυτών των συστημάτων θεωρείται το πιο κρίσιμο «αγκάθι» του έργου και μπορεί να μεταθέσει σημαντικά την έναρξη εμπορικής λειτουργίας, παρά την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών υποδομών.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της ΥΠΑ, η διαδικασία προκήρυξης και ολοκλήρωσης του διαγωνισμού πρέπει να κινηθεί με αυστηρές προθεσμίες: η (δύσκολη) ανάδειξη αναδόχου προβλέπεται για τον Μάρτιο 2026, η (εξ ίσου δύσκολη) υπογραφή της επιστολής πρόθεσης (Letter of Intent) για τον Απρίλιο 2026 και η (σχεδόν αδύνατη) οριστικοποίηση της σύμβασης προμήθειας έως τον Ιούνιο 2026. Η εγκατάσταση των συστημάτων, που ακολουθεί, εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 28 μήνες. Οποιαδήποτε νέα καθυστέρηση σε αυτά τα στάδια, είτε λόγω αργοπορίας στον διαγωνισμό είτε σε προβλήματα κατά την εγκατάσταση, μπορεί να μετατοπίσει την έναρξη λειτουργίας του αεροδρομίου πέραν του 2028, παρά τις σημαντικές κατασκευαστικές προόδους που έχουν ήδη σημειωθεί.
Προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Παράλληλα, υπάρχει εκκρεμότητα με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας από τον δήμο Μινώα Πεδιάδας σχετικά με τη χωροθέτηση του ραντάρ στον λόφο Παπούρα, όπου αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν αναδείξει σημαντικά κατάλοιπα της Μινωικής εποχής. Αν και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) έχει δώσει τη σύμφωνη γνώμη του και η υπόθεση δεν φαίνεται να απειλεί άμεσα τον διαγωνισμό, η δικαστική εκκρεμότητα διατηρεί ένα ακόμα σημείο αβεβαιότητας που μπορεί να επηρεάσει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Επιπλέον, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο προσωρινής λειτουργίας με τα υπάρχοντα ραντάρ του αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης», ωστόσο η τελική απόφαση ανήκει στην ΥΠΑ και δεν παρέχει πλήρη βεβαιότητα για την ομαλή μετάβαση.
Η τριμερής συμφωνία μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου, ΥΠΑ και «Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης Α.Ε.» προβλέπει ότι η ΔΑΗΚ Α.Ε. θα αναλάβει τη διενέργεια του διεθνούς διαγωνισμού και τη διαχείριση της σύμβασης προμήθειας, ενώ η ΥΠΑ διατηρεί πλήρη τεχνικό και θεσμικό έλεγχο σε όλα τα κρίσιμα στάδια, εξασφαλίζοντας τη σωστή εφαρμογή των προδιαγραφών και την τελική παραλαβή του εξοπλισμού. Παρά την σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η ταχύτητα ενεργοποίησης των διαδικασιών, καθώς οποιαδήποτε ολίσθηση μπορεί να επηρεάσει τον συνολικό χρόνο ολοκλήρωσης.
Συμπερασματικά, το έργο του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι συνεχίζει να προχωρά σε κατασκευαστικό επίπεδο, αλλά η πλήρης λειτουργία και πιστοποίησή του εξαρτάται αποκλειστικά από την έγκαιρη ολοκλήρωση του διαγωνισμού και την εγκατάσταση του ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Οποιαδήποτε καθυστέρηση σε αυτό το στάδιο συνιστά σημαντικό ρίσκο για το χρονοδιάγραμμα του έργου, καθιστώντας την αυστηρή τήρηση των προθεσμιών και την αποτελεσματική διαχείριση των διαδικασιών από τους εμπλεκόμενους φορείς απόλυτα κρίσιμη για την έγκαιρη εμπορική έναρξη της νέας υποδομής.
