Η εκδήλωση ενδιαφέροντος της ΔΕΗ Fiber για την απόκτηση φάσματος κινητής τηλεφωνίας άνοιξε δικαιολογημένα τη συζήτηση και τη σεναριολογία που αν και είναι εντυπωσιακές, παραμένουν γεμάτες αβεβαιότητα ως προς την πραγματική έκταση των κυοφορούμενων εξελίξεων και κυρίως ως προς τα αποτελέσματα στην αγορά. Η ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά κυριαρχείται δεκαετίες τώρα από τρεις βασικούς παίκτες τις Cosmote, Vodafone και Nova. Η πιθανή/ενδεχόμενη είσοδος της ΔΕΗ Fiber σε ένα τόσο κεφαλαιουχικά και τεχνολογικά απαιτητικό πεδίο δημιουργεί εύλογα και αμφίσημα ερωτήματα, αλλά και σημαντικές επιφυλάξεις.
Oι ερωτήσεις: Μπορεί να «σταθεί» ένας νέος παίκτης; Θα μπει μόνος του;
Ακόμη κι αν η ΔΕΗ Fiber καταφέρει να αποκτήσει φάσμα, αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να δημιουργήσει έναν πλήρως ανταγωνιστικό πάροχο κινητής. Θέλει χρόνο και κυρίως κεφάλαια. Πολλά κεφάλαια. Πάρα πολλά κεφάλαια. Η εμπειρία άλλων αγορών, και φυσικά της ελληνικής, δείχνει ότι η είσοδος ενός νέου αντικειμενικά μεγάλου παίκτη (χωρίς εισαγωγικά) συχνά οδηγεί όχι σε άμεση ανατροπή, αλλά σε μια μακρά περίοδο προσαρμογής, υψηλού ανταγωνιστικού κόστους και αβέβαιων αποδόσεων. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το κυρίαρχο ερώτημα: η ΔΕΗ θα θελήσει να επενδύσει στο επίπεδο και στο εύρος που απαιτείται για να ανταγωνιστεί δίκτυα που έχουν χτιστεί επί δεκαετίες; Αν η ΔΕΗ κινηθεί τελικά σε συνεργασία με έναν πολύ μεγάλο διεθνή τηλεπικοινωνιακό παίκτη (είτε μέσω στρατηγικής συμμαχίας είτε μέσω τεχνολογικής/δικτυακής υποστήριξης), τότε το τοπίο γίνεται πιο σύνθετο, αλλά όχι απαραίτητα προβλέψιμα ανταγωνιστικό.
Σε αυτό το σενάριο:
- Η αγορά δεν αποκτά απλά έναν νέο ανταγωνιστή, αλλά έναν «ισχυρό νεοεισερχόμενο» με τεχνογνωσία και ισχυρά κεφάλαια από δύο «πηγές».
- Η πίεση του ανταγωνισμού μπορεί αρχικά να είναι «ασύμμετρη» και να μην κατανεμηθεί ομοιόμορφα. Δηλαδή μπορεί να ενταθεί επιλεκτικά σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς (π.χ. χαμηλού κόστους πακέτα ή bundled υπηρεσίες ενέργειας-τηλεφωνίας).
- Οι ισορροπίες μπορεί να γίνουν εύθραυστες, αλλά όχι απαραίτητα πιο ανταγωνιστικές.
- Θα δοκιμαστεί και η επάρκεια της ΔΕΗ Fiber σε μία αγορά που θα γίνει «με το καλημέρα» άκρως επιθετική και ισχυρά ανταγωνιστική.
Εκτιμώντας (σενάρια διατυπώνουμε) τις πιθανές αντιδράσεις η Cosmote, ως κυρίαρχος της αγοράς, πιθανότατα θα επιλέξει στάση απορρόφησης του ρίσκου. Η ισχύς των υποδομών της επιτρέπει να περιμένει για να δει, αν ο νέος παίκτης θα εξελιχθεί σε πραγματική απειλή ή θα επιλέξει την τακτική «αγάλι-αγάλι»! Η Vodafone ίσως προσπαθήσει να προστατεύσει τις επί μέρους αγορές της μέσω εμπορικών προσαρμογών, χωρίς όμως να προεξοφλεί ότι θα υπάρξει πραγματική ανατροπή. Η Nova ίσως να βρεθεί σε πιο δυσμενή θέση καθώς η είσοδος νέουςκαι παράλληλα μεγάλου «παίκτη» απειλεί άμεσα τον τελευταίο «παίκτη» που θα κινδυνεύσει να γίνει τέταρτος.
Το κύριο ερώτημα είναι: Θα αλλάξει πράγματι η αγορά; Και πόσο;
Παρά τη φαινομενική αρχική κινητικότητα, παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα: αν η ΔΕΗ Fiber μπει στην κινητή, θα δημιουργήσει πραγματικά νέο ανταγωνισμό ή απλώς θα προστεθεί ένας ακόμη παίκτης σε μια ήδη κορεσμένη και υψηλού κόστους αγορά, που θα ακολουθήσει την πεπατημένη στην ανακατανομή των μεριδίων; Η ιστορία των τηλεπικοινωνιών δείχνει ότι οι νέοι παίκτες συχνά: Υπερεκτιμούν την ταχύτητα και τον χρόνο διείσδυσης. Υποτιμούν το κόστος δικτύου. Αναπροσαρμόζουν στρατηγική λίγα χρόνια μετά.
Ο τίτλος μας «Ο φόβος φυλάει τα έρημα» αποτυπώνει περισσότερο μια στάση αναμονής παρά έναν πραγματικό κίνδυνο άμεσης ανατροπής.
Η αγορά της κινητής τηλεφωνίας δεν θα αλλάζει εύκολα και φυσικά γρήγορα.
Ακόμη κι αν εμφανιστεί ένας νέος, ισχυρός “υβριδικός” παίκτης είτε μόνος είτε με τη στήριξη μεγάλου διεθνούς ομίλου, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο: μπορεί να οδηγήσει είτε σε ανανέωση του ανταγωνισμού, είτε σε μια πιο περίπλοκη αλλά όχι απαραίτητα πιο δυναμική ισορροπία.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι, προς το παρόν, οι τρεις υπάρχοντες παίκτες δεν έχουν λόγο ούτε για πανικό, ούτε για εφησυχασμό. Τους μένει η προσεκτική, αλλά αδυσώπητη αναμονή.
