Διαβάζοντας το, όπως πάντα μελετημένο και εξειδικευμένο άρθρο του Κώστα Καλλίτση στην «Καθημερινή», έβγαλα ένα σημαντικό συμπέρασμα: ότι ο υψηλός πληθωρισμός στην Ελλάδα οφείλεται σίγουρα σε εξωτερικούς παράγοντες, όχι τόσο σε αυξήσεις μισθών και παραγωγικότητας, αλλά οφείλεται σε έναν απρόσμενο παράγοντα που αφορά στην υπερβολική ενίσχυση των εταιρικών κερδών. Σε συνθήκες περιορισμένου ανταγωνισμού, οι ανατιμήσεις σε ενέργεια και πρώτες ύλες φαίνεται να μετατρέπονται σε ευκαιρία αύξησης τιμών και περιθωρίων κέρδους. Έτσι, ο πληθωρισμός λειτουργεί όχι απλώς ως οικονομικό φαινόμενο, αλλά και ως μηχανισμός αναδιανομής εισοδήματος από την εργασία προς τα κέρδη, με σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες.
Και δείτε εδώ πως εξηγεί ο Κώστας Καλλίτσης στην «Καθημερινή» την παραπάνω αιτιολογία του για τον αυξημένο πληθωρισμό στην Ελλάδα.
Η Eurostat ανακοίνωσε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε από 2,6% τον Μάρτιο σε 3% τον Απρίλιο, ενώ στην Ελλάδα εκτινάχθηκε από 3,4% σε 4,6%, κατατάσσοντας τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις της ΕΕ και σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο. Η σύγκριση δείχνει ότι ο ελληνικός πληθωρισμός τρέχει πάνω από 50% ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό, γεγονός που απαιτεί ερμηνεία.
Σύμφωνα με ανάλυση της περιόδου 2020–2025, οι μισθολογικές αμοιβές αυξήθηκαν κατά 17%, ενώ η παραγωγικότητα κατά 8%. Με βάση αυτή τη σχέση, θα αναμενόταν αύξηση τιμών περίπου 9%. Ωστόσο, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 21%, γεγονός που αφήνει ένα «κενό» περίπου 12 ποσοστιαίων μονάδων, το οποίο αποδίδεται στην αύξηση των επιχειρηματικών κερδών, δηλαδή σε πληθωρισμό κερδών.
Υποστηρίζεται ότι οι ανατιμήσεις σε ενέργεια και πρώτες ύλες λειτουργούν ως ευκαιρία για αύξηση περιθωρίων κέρδους, κάτι που συνδέεται με διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής αγοράς, όπως ο περιορισμένος ανταγωνισμός και η παρουσία καρτέλ. Αναφέρεται επίσης ότι το φαινόμενο έχει επισημανθεί από Φορείς όπως το ΙΟΒΕ και η Τράπεζα της Ελλάδος, οι οποίοι έχουν καταγράψει υπερβολική διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους, ιδιαίτερα μετά την ενεργειακή κρίση 2021–22.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός περιγράφεται ως μη «ουδέτερο φαινόμενο»: αυξάνει δηλαδή τα δημόσια έσοδα μέσω ΦΠΑ και μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, επιτρέποντας ταυτόχρονα παροχές, ενώ λειτουργεί ως μηχανισμός αναδιανομής εισοδήματος εις βάρος της μισθωτής εργασίας και υπέρ των κερδών.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η διαφορά μεταξύ εισοδημάτων από κέρδη και από εργασία διευρύνθηκε σημαντικά: από 21,3 δισ. ευρώ το 2019 σε 36,1 δισ. ευρώ το 2024, που σημαίνει αύξηση 69,5% εις βάρος της εργασίας. Αυτή η σημαντική διαφορά αιτιολογεί την άποψη ότι η κυβερνητική αδράνεια απέναντι στην ακρίβεια σχετίζεται με το γεγονός ότι το υπάρχον οικονομικό περιβάλλον ευνοεί συγκεκριμένα συμφέροντα.
