Τον Νοέμβριο του 2026 έχει προγραμματιστεί η έναρξη του Ευρωπαϊκού Πορτοφολιού Ψηφιακής Ταυτότητας (European Digital Identity Wallet – EUDI Wallet) στην Ελλάδα, σύμφωνα με έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2026. Η προετοιμασία βασίζεται στο Gov.gr Wallet και στην ανάπτυξη νέας υποδομής ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, ώστε οι Έλληνες πολίτες να μπορούν να χρησιμοποιούν ψηφιακά στοιχεία ταυτότητας και πιστοποιητικά σε υπηρεσίες στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακής ταυτότητας, που θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1183, ο οποίος αναθεώρησε το σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και υπηρεσιών εμπιστοσύνης eIDAS. Ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα διαθέτουν τουλάχιστον ένα συμβατό πορτοφόλι έως το τέλος του 2026.
Από το Gov.gr Wallet στο ευρωπαϊκό σύστημα ταυτοποίησης. Πιλοτικές εφαρμογές και διασυνοριακή χρήση
Το Gov.gr Wallet, που λειτουργεί από το 2022, επιτρέπει την αποθήκευση και επίδειξη ψηφιακών εγγράφων, όπως η ταυτότητα και η άδεια οδήγησης. Η μετάβαση στο EUDI Wallet, ωστόσο, απαιτεί περισσότερα από την επέκταση των σημερινών λειτουργιών. Προϋποθέτει την εφαρμογή κοινών ευρωπαϊκών προδιαγραφών, την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων και τη δυνατότητα αναγνώρισης ψηφιακών διαπιστευτηρίων πέρα από τα εθνικά σύνορα. Για τον σκοπό αυτό, η Ελλάδα αναπτύσσει νέα υποδομή ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, με διασύνδεση προς το Gov.gr Wallet και τις νέες ταυτότητες. Σχετικό έργο, προϋπολογισμού 15,8 εκατ. ευρώ, έχει καταγραφεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αφορά την αναβάθμιση της υποδομής και τη συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο eIDAS 2.0. Η τεχνική προσαρμογή περιλαμβάνει την ασφαλή σύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, την έκδοση και επαλήθευση ψηφιακών πιστοποιητικών και την εφαρμογή κοινών κανόνων για την ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ δημόσιων φορέων και παρόχων υπηρεσιών.
Η Ελλάδα συμμετέχει σε ευρωπαϊκά πιλοτικά έργα που εξετάζουν πρακτικές εφαρμογές του EUDI Wallet. Στο έργο APTITUDE, με συμμετοχή του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ/GRNET), δοκιμάζονται χρήσεις που αφορούν ψηφιακά ταξιδιωτικά έγγραφα, ηλεκτρονικά εισιτήρια, διαδικασίες check-in, άδειες κυκλοφορίας οχημάτων και ηλεκτρονικές πληρωμές. Η χώρα συμμετέχει επίσης στο ευρωπαϊκό έργο WE BUILD, το οποίο αναπτύσσει και δοκιμάζει εφαρμογές για το ψηφιακό πορτοφόλι. Παράλληλα, η συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου για τη διασύνδεση των εθνικών ψηφιακών πορτοφολιών και την αναγνώριση ψηφιακών ταυτοτήτων και αδειών οδήγησης αποτελεί ένα πρακτικό βήμα προς τη διασυνοριακή λειτουργία. Η συγκεκριμένη συνεργασία δεν υποκαθιστά, ωστόσο, τις απαιτήσεις συμμόρφωσης και πιστοποίησης του συνολικού ευρωπαϊκού συστήματος.
Τι αλλάζει για πολίτες, Δημόσιο και επιχειρήσεις. Το χρονοδιάγραμμα και οι εκκρεμότητες
Το EUDI Wallet προορίζεται να υποστηρίζει την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και την παρουσίαση επαληθεύσιμων ψηφιακών πιστοποιητικών σε ένα ευρύ φάσμα συναλλαγών. Οι εφαρμογές μπορούν να περιλαμβάνουν την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, την επιβεβαίωση επαγγελματικών προσόντων, το άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού και τη διεκπεραίωση συμβατικών διαδικασιών, ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε υπηρεσίας. Η χρήση του θα αφορά τόσο το Δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. Οι υποχρεώσεις αποδοχής του πορτοφολιού καθορίζονται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες φορέων και υπηρεσιών, με βάση τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και προθεσμίες. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ότι ο χρήστης πρέπει να έχει τον έλεγχο των στοιχείων που κοινοποιεί και να μπορεί, όπου είναι εφικτό, να αποδεικνύει συγκεκριμένες ιδιότητες χωρίς να αποκαλύπτει περισσότερες πληροφορίες από όσες απαιτεί η συναλλαγή. Το πορτοφόλι προβλέπεται επίσης να υποστηρίζει λειτουργίες ηλεκτρονικής υπογραφής, σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις.
Ο στόχος για τον Νοέμβριο του 2026 αποτελεί τον καταγεγραμμένο προγραμματισμό της ελληνικής πλευράς, όπως αναφέρεται στο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεν συνιστά, από μόνος του, επιβεβαίωση ότι η εφαρμογή έχει ήδη τεθεί σε πλήρη λειτουργία ή ότι έχουν ολοκληρωθεί όλες οι διαδικασίες αξιολόγησης και πιστοποίησης. Κρίσιμο ζήτημα παραμένει η θεσμική συμμόρφωση του ελληνικού συστήματος ηλεκτρονικής ταυτοποίησης με τις απαιτήσεις του eIDAS 2.0. Τα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφουν την προετοιμασία για τη σχετική διαδικασία αξιολόγησης, χωρίς να τεκμηριώνουν ότι όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες έχουν ολοκληρωθεί. Η επόμενη φάση αφορά την ολοκλήρωση των τεχνικών προσαρμογών, την επιβεβαίωση της διαλειτουργικότητας και την πρακτική ένταξη των ψηφιακών πιστοποιητικών στις υπηρεσίες που θα υποστηρίζουν το νέο σύστημα.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι η μετάβαση από ένα εθνικό ψηφιακό πορτοφόλι εγγράφων σε ένα ευρωπαϊκά διαλειτουργικό μέσο ψηφιακής ταυτότητας. Η ουσιαστική πρόοδος θα αποτυπωθεί στη δυνατότητα των πολιτών να το χρησιμοποιούν με ασφάλεια σε πραγματικές συναλλαγές, εντός και εκτός Ελλάδας.
