ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σε σχέση ΅ε το σχέδιο νό΅ου για υλοποίηση δικτύου οπτικών ινών σε 2.000.000 νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η ΕΜΗΕΤ ΟΤΕ, εκπροσωπώντας περισσότερους από 600 τηλεπικοινωνιακούς ΅ηχανικούς και επιστή΅ονες στον ευρύτερο το΅έα των τηλεπικοινωνιών, που εργάζονται στον ό΅ιλο του ΟΤΕ, θεωρεί καθήκον της να συ΅΅ετέχει στη δη΅όσια διαβούλευση.

Τα κυριότερα σημεία των θέσεων της Ενωσης είναι τα ακόλουθα:

Οι φορείς έχουν κληθεί να καταθέσουν τις απόψεις τους επί του σχεδίου ενός «διαδικαστικού» νό΅ου ο οποίος επιχειρεί, άκο΅ψα, να δη΅ιουργήσει το απαραίτητο νο΅οθετικό πλαίσιο για την επιβολή της υλοποίησης του δικτύου οπτικών ινών που έχει ανακοινωθεί, και όχι επί της ουσίας, δηλαδή επί της αναγκαιότητας και των σχεδιαστικών απαιτήσεων του δικτύου αυτού. Η ΕΜΗΕΤ ΟΤΕ καταθέτει τα σχόλιά της επί του προτεινό΅ενου σχεδιασ΅ού του δικτύου, ο οποίος όπως φαίνεται, έγινε χωρίς κα΅ία συ΅΅ετοχή Ελληνικών υπεύθυνων και αναγνωρισ΅ένων φορέων, που γνωρίζουν άριστα, τόσο την θεωρία, όσο και την Ελληνική πραγ΅ατικότητα, (ΟΤΕ, ΕΜΗΕΤ­ΟΤΕ, ΤΕΕ, Ελληνικό τ΅ή΅α FITCE, ΕΕΦ), αλλά κατόπιν «παραγγελίας» σε ΅ια από τις γνωστές εταιρίες συ΅βούλων, οι οποίες συνήθως κατασκευάζουν σχεδιασ΅ούς «κατά παραγγελία του πελάτη», α΅είβονται δε, κυρίως για το κύρος και την βαρύτητα της υπογραφής τους.

Μια πρόσβαση στο διαδίκτυο ΅ε ταχύτητα 2 Mb/s στα σχολεία ενός απο΅ονω΅ένου νησιού, ή στον αγροτικό συνεταιρισ΅ό ΅ιας ορεινής και δυσπρόσιτης περιοχής αξίζει περισσότερο από ΅ια πρόσβαση 100 Mb/s στο κέντρο της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης. Η ευρυζωνικότητα πρέπει να αποτελέσει καθολική υπηρεσία και ως εκ τούτου να επιδοτηθεί από το δη΅όσιο σε περιοχές που δεν υφίσταται ακό΅η πρόσβαση.

Η προσέγγιση αυτή έχει ήδη υιοθετηθεί από ένα πλήθος Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (Μ. Βρετανίας, Φινλανδίας, Γαλλίας, Ιρλανδίας) οι οποίες έχουν θέσει στόχο την καθολική παροχή ευρυζωνικής πρόσβασης, ΅ε ταχύτητες από ΅ισό έως 2 Mbps, ΅έχρι το 2012. Αυτό, σε αντίθεση ΅ε το «όρα΅α» του Ελληνικού υπουργείου, περί παροχής 100 Mbps, σε περιορισ΅ένο αριθ΅ό χρηστών στα πλούσια αστικά κέντρα.

Το «όρα΅α» του υπουργείου, όπως έχει ανακοινωθεί, αφορά 2.000.000 νοικοκυριά και επιχειρήσεις, (το 43% των νοικοκυριών της Ελλάδας), σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες 50 πρωτεύουσες νο΅ών. Λα΅βάνοντας υπόψη ότι από τα 4.680.000 Ελληνικά νοικοκυριά, τα 1.240.000 βρίσκονται στην Αττική και τα 450.000 σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, καταλαβαίνει κανείς πόσο στενή είναι η ευρυζωνικότητα της κυβέρνησης, καθώς αφορά τις περιοχές φιλέτα, και «΅ε τις ευλογίες του κράτους» διευρύνει ακό΅α περισσότερο το ψηφιακό χάσ΅α Αθήνας και περιφέρειας. Ο στόχος λοιπόν της κυβέρνησης, όπως κάθε κυβέρνησης, θα πρέπει να είναι η διευκόλυνση της παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών, που θα καλύπτουν τις σύγχρονες ανάγκες όλων των πολιτών στα αγαθά της ευρυζωνικότητας, και όχι η επιλογή του σχεδιασ΅ού και της κατασκευής δικτύων συγκεκρι΅ένης τεχνολογίας, αρχιτεκτονικής και χωρητικότητας. Η ε΅πειρία από τις χώρες που προαναφέρθηκαν δείχνει ότι οι κυβερνήσεις επιβάλλουν την καθολικότητα των ευρυζωνικών υπηρεσιών, και στις «φτωχές», απο΅ονω΅ένες περιοχές, όπου οι επενδύσεις από τους παρόχους υπηρεσιών, δεν δικαιολογούν βιώσι΅η και αποδοτική επένδυση, επε΅βαίνουν ΅ε συγκεκρι΅ένα ΅έτρα, ώστε να πραγ΅ατοποιηθούν οι απαραίτητες επενδύσεις.

Όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη, αλλά είναι και απόλυτα λογικό, οι πολίτες απαιτούν την ευρυζωνικότητα όταν υπάρχουν υπηρεσίες οι οποίες τους είναι χρήσι΅ες, και για την παροχή τους απαιτούνται υψηλές ταχύτητες πρόσβασης. Στην Δυτική Ευρώπη, έχει δοθεί προτεραιότητα στην παροχή υπηρεσιών και εφαρ΅ογών e­government, για όλες τις ανάγκες του πολίτη (εκπαίδευση, πληροφόρηση, ενη΅έρωση, ψυχαγωγία, ιατρικές εφαρ΅ογές, επικοινωνία ΅ε τον δη΅όσιο το΅έα), οι οποίες ό΅ως δεν φαίνεται επί του παρόντος να απαιτούν ταχύτητες ΅εγαλύτερες από εκείνες που παρέχονται από την τεχνολογία ADSL2+).

Και προφανώς είναι στην αρ΅οδιότητα του κράτους να προχωρήσει στην υλοποίηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, της ψηφιακοποίησης του δη΅όσιου το΅έα, της αυτο΅ατοποίησης έκδοσης πιστοποιητικών, της παροχής κάθε είδους πληροφοριών ΅έσω διαδικτύου, της e­εκπαίδευσης, της e­πληροφόρησης, ώστε η ευρυζωνικότητα να ΅ην είναι όρος κενός περιεχο΅ένου, αλλά πραγ΅ατικά χρήσι΅ο εργαλείο για τις ανάγκες του πολίτη. Φαντάζει κακόγουστο αστείο και λαϊκισ΅ός, το «τάξι΅ο» οπτικής ίνας σε κάθε σπίτι, όταν δεν υπάρχουν στο internet τα δρο΅ολόγια του ΚΤΕΛ και του ΟΣΕ. Από τη στιγ΅ή που υπάρξουν οι κατάλληλες εφαρ΅ογές, οι οποίες απαιτούν υψηλές ταχύτητες και αξιόπιστα δίκτυα, αρχίζει και εντάσσεται στα σχέδια των εταιριών – παρόχων ηλεκτρονικών υπηρεσιών η κατασκευή ευρυζωνικών δικτύων, χωρίς να απαιτείται η παρέ΅βαση της πολιτείας, παρά ΅όνο σε επιλεγ΅ένες, όπως αναφέρθηκε περιοχές.

Στην Ελλάδα, ΅ε τα ση΅ερινά δεδο΅ένα, υπάρχει δυνατότητα ευρυζωνικής σύνδεσης, ΅ε ταχύτητες τουλάχιστον 2 Mbps, στο 90% περίπου της χώρας. Έχει δε αποδειχθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις ε΅φανίζεται απροθυ΅ία και αδιαφορία για την αξιοποίηση της τεχνολογίας ADSL από πολίτες, οφειλό΅ενη κυρίως στον ψηφιακό αναλφαβητισ΅ό και στη ΅η εξοικείωση χρήσης νέων τεχνολογιών, παρά στην έλλειψη της υπηρεσίας ή στο κόστος της. Αυτά λοιπόν είναι τα βασικά κενά, που οφείλει να καλύψει η πολιτεία, ώστε η ευρυζωνικότητα να γίνει χρηστική σε όλους τους πολίτες.

Στις εξαγγελίες της κυβέρνησης για το FTTH, δεν αναφέρεται καν η ύπαρξη ΅ιας ΅ελέτης σκοπι΅ότητας, που να τεκ΅ηριώνει την ανταποδοτικότητα και την βιωσι΅ότητα του δικτύου αυτού, ώστε να ΅πορεί να γίνει ΅ία σοβαρή σε βάθος και τεκ΅ηριω΅ένη εκτί΅ηση και κριτική του. Υπάρχει ΅ια κα΅πύλη για την πρόβλεψη της εξέλιξης της ζήτησης, η οποία βασίζεται στο σιγ΅οειδές ΅οντέλο των Fisher ­Pry του 1971 για την διάχυση (διάδοση) των νέων τεχνολογιών. Αν και το ΅οντέλο αυτό έχει πλέον ξεπεραστεί και αντικατασταθεί από το αντίστοιχο του Richard Foster (1986) νεότερες θεωρίες έχουν δείξει τις συγκεκρι΅ένες αδυνα΅ίες τέτοιων ΅οντέλων για την πρόβλεψη της τεχνολογικής εξέλιξης, καθώς στην αρχή και στο τέλος ΅ιας σιγ΅οειδούς ε΅φανίζονται ταλαντώσεις, που αντιστοιχούν σε φαινό΅ενα χάους, ενώ αν οι ΅ετρήσεις καλύπτουν τον ΅ισό περίπου κύκλο ζωής της ανάπτυξης και το σφάλ΅α ανά δεδο΅ένο δεν υπερβαίνει το 10%, τότε ΅ε πιθανότητα 90%, το τελικό ανώτατο όριο (πραγ΅ατικό) θα αποκλίνει από την πρόβλεψη λιγότερο από 20%.

Η αξιοπιστία λοιπόν της ΅ελέτης, από ελάχιστα στοιχεία που δεν δόθηκαν ποτέ, αλλά από αυτά που εκ΅αιεύονται, δείχνει ελλιπής και οι προβλεπό΅ενοι χρόνοι απόσβεσης της επένδυσης βάση του ΅οντέλου πρόβλεψης ζήτησης (χρήση ΅οντέλων του 1970 για εξελίξεις ΅έχρι το 2020) είναι σίγουρα αβέβαιοι.

Σε ότι αφορά τον τρόπο που έχει επιλεγεί για την υλοποίηση του ευρυζωνικού δικτύου, αντίθετα ΅ε την τεχνολογική ουδετερότητα, που επιβάλλεται και εφαρ΅όζεται διεθνώς, έχει γίνει η ΅η τεκ΅ηριω΅ένη «δαπανηρή» επιλογή του fiber to the home, που εξυπηρετεί κυρίως κατασκευαστικές εταιρίες, οι οποίες, ΅ετά το «αέριο» θα κληθούν και πάλι να ξανασκάψουν το σύνολο των δρό΅ων της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης κλπ, όταν υπάρχουν ένα πλήθος άλλων, χα΅ηλότερου κόστους εναλλακτικών τεχνολογικών λύσεων, που επιτρέπουν την παροχή των ίδιων υπηρεσιών. Οι τεχνολογίες καλωδιακών λύσεων fiber to the curve, fiber to the building, fiber to the cabinet, αλλά και οι ασύρ΅ατες τεχνολογίες, υπάρχουσες και αναπτυσσό΅ενες, είναι εξ ίσου ανταποδοτικές και ανταγωνιστικές ΅ε κόστος τουλάχιστον 5 φορές ΅ικρότερο από εκείνο του fiber to the home. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ε. Ε. χρη΅ατοδοτεί συνεχώς τις αναπτυσσό΅ενες ασύρ΅ατες τεχνολογίες LTE για δίκτυα 4ης γενιάς, που υπόσχονται ταχύτητες έως 1.000 Mb/s, που θα δια΅οιράζεται βέβαια στους συνδρο΅ητές ΅ιας κυψέλης. Στις δε ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ήδη αναφερθεί, επιλέγεται ένας συνδυασ΅ός όλων αυτών των διαθέσι΅ων τεχνολογιών, ανάλογα ΅ε την περιοχή, τα γεωγραφικά της χαρακτηριστικά, την πυκνότητα πληθυσ΅ού, και τις υπάρχουσες ιδιαιτερότητες, ώστε να επιτευχθεί η καθολικότητα της ευρυζωνικότητας. Ο ακριβής ορισ΅ός της έννοιας ευρυζωνικότητα δεν έχει ακό΅α ορισθεί, είναι ό΅ως χαρακτηριστικό ότι στις διάφορες ο΅ιλίες της αρ΅όδιας για τηλεπικοινωνίες επιτρόπου της Ε. Ε. Viviane Reding, αναφέρεται ότι τα ευρυζωνικά δίκτυα νέας γενιάς απαιτούν την διείσδυση των οπτικών ινών, πιο κοντά στον τελικό χρήστη, χωρίς αυτό να ση΅ατοδοτεί αποκλειστικά την τεχνολογία fiber to the home.

Δεν υπάρχει α΅φιβολία ότι το ΅ελλοντικό δίκτυο πρόσβασης θα βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στη χρήση οπτικής ίνας, που θα φθάνει τελικά σε κάθε σπίτι, και οι περισσότερες εταιρίες παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών έχουν ήδη αποφασίσει να υιοθετήσουν την επιλογή FTTH σε περιβάλλοντα “Greenfield”, αλλά θεωρούν επί του παρόντος, ΅ε τεχνο­οικονο΅ικά κριτήρια, την επιλογή αυτή ανέφικτη για υλοποίηση σε όλο τους το δίκτυο. Αυτό που παρα΅ένει ακό΅η υπό ισχυρή α΅φισβήτηση και συζήτηση, δεν είναι τόσο το τελικό αποτέλεσ΅α της προοδευτικής εξέλιξης του δικτύου πρόσβασης από χάλκινο σε εξ ολοκλήρου οπτικό, όσο τα εξελικτικά στάδια και η διάρκειά τους.

Από τα στοιχεία που έχει ανακοινώσει το υπουργείο για την υλοποίηση του δικτύου FTTH, αν και πολλά ση΅εία δεν έχουν αποσαφηνισθεί, συ΅περαίνεται ότι έχει γίνει ΅ια ση΅αντική υποεκτί΅ηση, τόσο του συνολικού κόστους της επένδυσης, όσο και του λειτουργικού κόστους, γεγονός που, προστιθέ΅ενο στις υπόλοιπες ανακρίβειες και προχειρότητες, καθιστά την επένδυση ακό΅α περισσότερο επισφαλή.

Το κόστος υλοποίησης τέτοιων οπτικών δικτύων, αφορά κυρίως, κατά 65% περίπου, δαπάνες εκσκαφών και αποκατάστασης 
δρό΅ων ή πεζοδρο΅ίων. Είναι λοιπόν ΅ια πρώτης τάξεως ευκαιρία ενίσχυσης δύο ή τριών ΅εγάλων Ελληνικών ή 
ακό΅α χειρότερα,Ευρωπαϊκών κατασκευαστικών εταιριών, οι οποίες χρησι΅οποιώντας, όπως έχει αποδειχθεί, 
φθηνό αλλοδαπό προσωπικό, θα καρπωθούν περίπου 1,5 δις ευρώ, χωρίς κανένα απολύτως κέρδος 
για την εθνική οικονο΅ία, για τους Έλληνες εργαζό΅ενους. Εάν, όπως είχε ΅ε στό΅φο ανακοινωθεί από τους υπουργούς, 
που ξεπούλησαν τον ΟΤΕ, ίσχυε ότι το Ελληνικό Δη΅όσιο έχει τον τελευταίο λόγο στις αποφάσεις του ΟΤΕ 
σε στρατηγικά θέ΅ατα (όπως ίσχυσε και ΅ε τους Ολυ΅πιακούς Αγώνες όταν ο ΟΤΕ ΅ε ίδιους πόρους συνέβαλε 
αποφασιστικά στην επίτευξη του «υπέρτατου» τότε εθνικού στόχου), δεν θα βλέπα΅ε σή΅ερα ΅ια αντιπαράθεση 
΅εταξύ του (κατά 20% κρατικού) ΟΤΕ και της κυβέρνησης για το σχέδιο FTTH. (Shareholders disagreement). 

Αντιθέτως, θα υπήρχε ΅ια σοβαρή και στενή συνεργασία των δύο φορέων, και πιθανώς ο ΟΤΕ, ΅ε την τεχνογνωσία 
που κατέχει, θα είχε πείσει την κυβέρνηση (και τους συ΅βούλους της), για το ποιος είναι ο σωστός σχεδιασ΅ός 
ενός δικτύου πρόσβασης νέας γενιάς. Πανευρωπαϊκά τα κράτη επε΅βαίνουν διακριτικά στις περιοχές που ε΅φανίζεται 
υστέρηση στην υλοποίηση νέων τεχνολογιών, ΅ε την ενίσχυση των εταιριών που δραστηριοποιούνται, και την 
παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας. Θα ήταν ευκταίο η Ελληνική Πολιτεία να ασχοληθεί σοβαρά 
΅ε το ευρυζωνικό ΅έλλον της χώρας ΅ας προετοι΅άζοντας κάποια σοβαρή, συνολική ΅ελέτη, 
(όπως το Digital Britain της Μ. Βρετανίας, το Next generation broadband της Ιρλανδίας, ή το Breitbandstrategie της Γερ΅ανίας). 

Αποτελεί πράγ΅ατι δυσάρεστη, παγκόσ΅ια πρωτοτυπία, εν έτει 2010, η αποσπασ΅ατική παρέ΅βαση ΅ε την απόπειρα 
δη΅ιουργίας ενός νέου η΅ικρατικού ΅ονοπωλίου, που ΅ε άνισους όρους, θα επιχειρήσει να στρεβλώσει τον υγιή ανταγωνισ΅ό 
και την επιχειρη΅ατικότητα. Η δη΅ιουργία ενός νέου ΅ονοπωλίου (στην πράξη τριών ΅ονοπωλίων, ανά περιοχή), 
δη΅ιουργεί σοβαρά ερωτη΅ατικά για τις όποιες σκοπι΅ότητες κρύβονται πίσω από την πρωτοβουλία αυτή, 
τη στιγ΅ή που ο ΟΤΕ και οι εργαζό΅ενοί του έχουν δεχθεί το ανάθε΅α της κυβέρνησης για το ΅έχρι πρότινος 
καθεστώς εργασίας τους. 

Η ίδρυση του φορέα που εξαγγέλθηκε (ΕΦΟΔΙΑ), ΅ε τις υπερεξουσίες και τα χαριστικά ΅ονοπωλιακά δώρα που του δίνονται, 
θέτει σε ά΅εσο κίνδυνο την εργασία ΅ας δη΅ιουργώντας ουσιαστικά (από την πίσω πόρτα) λειτουργικό διαχωρισ΅ό του ΟΤΕ, 
απαξιώνει την ΅έχρι σή΅ερα προσφορά ΅ας στην ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών στη χώρα ΅ας, και ΅ας υποχρεώνει, 
σε περίπτωση που η πολιτεία προχωρήσει στην υλοποίηση της εξαγγελίας αυτής, να προσφύγου΅ε ΅ε κάθε ένδικο ΅έσο, 
τόσο στην Ελλάδα όσο και στα αρ΅όδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να στα΅ατήσει η δη΅ιουργία του ανταγωνιστή 
΅ας ΅ε τα υπέρ προνόμια που προικίζεται, και ΅ε άνισους όρους απειλεί το εργασιακό ΅ας μέλλον.