Συνήθως η παραίτηση ενός Γενικού Γραμματέα
απασχολεί λίγο έως ελάχιστα τα Μέσα Ενημέρωσης.
Εκτός κι αν ο παραιτηθείς πέσει από το μπαλκόνι του σπιτιού του,
κάτω από το βάρος τύψεων και ποιος ξέρει από τι άλλο.
Οπότε και γινόμαστε μάρτυρες μίας απίστευτα σκληρής και
ανελέητης δημοσιότητας, αλλά και ενός αδηφάγου κοινού
που το αποτελούν εξαρτημένοι «πληροφοριομανείς και «κουτσομπολάρχες».
Για την παραίτηση του Γενικού Γραμματέα Ερευνας και Τεχνολογίας
έχουμε να καταγράψουμε και να καταθέσουμε πολλά γεγονότα και περιστατικά,
πλην όμως δυστυχώς ελάχιστα ενδιαφέρουν τη φυλή των ΝεοΕλλήνων,
που παρεπιδημούν σε αυτή τη χώρα.
Τα γεγονότα αυτά έχουν σχέση με «αποχρώσεις» και «μυρωδιές»,
που σε εποχές κυνικές όπως η σημερινή πολύ λίγοι τις αξιολογούν,
καθώς οι περισσότεροι έχουν απορροφηθεί
από τα «δικαιώματά» τους, τις «διεκδικήσεις» τους και τα «ινδάλματά» τους,
όπως τα αντιλαμβάνονται και όπως τους τα εμφυτεύουν στο θυμικό τους τα μέσα και ο τρόπος ενημέρωσης.
Γνώρισα τον Γιάννη Τσουκαλά,
απερχόμενο Γενικό Γραμματέα Ερευνας - Τεχνολογίας και
Καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,
κάτω από συνθήκες που είχαν μία περίεργη σημειολογία.
Μέχρι το 2003 δεν τον ήξερα προσωπικά.
Αν και επί είκοσι τόσα χρόνια είμαι τακτικός επισκέπτης και
«οπαδός» της Θεσσαλονίκης και του τρόπου ζωής των βορείων συμπατριωτών μας,
δεν έτυχε να τον συναντήσω.
Ισως να είχα ακούσει το όνομά του, αλλά μάλλον δεν έδωσα την ανάλογη προσοχή.
Ισως η κίνησή μου στην πόλη της Θεσσαλονίκης,
που θα μπορούσα να την είχα διαλέξει για εναλλακτικό τόπο κατοικίας μου,
ήταν ασύμβατη με τις συνήθειες ενός Πανεπιστημιακού Δασκάλου.
Αργότερα, όταν τον γνώρισα, κατάλαβα ότι από ατυχία δεν είχαμε βρεθεί πριν.
Αφορμή για την «θρυαλίδα» της συνάντησής μας
ήταν η τοποθέτησή του στο Διοικητικό Συμβούλιο
της «Κοινωνία της Πληροφορίας» Α.Ε.
ως εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας.
Οι ψίθυροι στην «πιάτσα»
των πληροφορικάριων
για το άτομο του πλήθαιναν.
Ηταν όμως αντιφατικές.
«Εχει έρθει ένας ψαγμένος Καθηγητής στην Α.Ε»
«Εσπασε ο διάβολος το ποδάρι του ή οι Νεοδημοκράτες αποφάσισαν ότι θα βγουν Κυβέρνηση και μας στέλνουν τους αυριανούς τους Γραμματείς να τους μάθουμε τα κόλπα;».
« Αμα βγει η ΝουΔου, θάχουμε φάσεις με αυτόν…»
Ελεγαν διάφοροι που έτυχε να τον συναντήσουν.
Εκτός από τους ψιθύρους,
μου ήρθε και το μαντάτο
από δύο πολύ φίλους μου,
«παιδιά της πιάτσας»,
που τις απόψεις τους
και εκτιμώ και σέβομαι και ακούω.
«Να πας να δεις τον Τσουκαλά… Μετράει!» μου είπαν.
Αφού το είπαν οι «ψαγμένοι» φίλοι μου, έπρεπε να το κάνω.
Τον αναζήτησα στο ΑΠΘ.
Ο πρώτος διάλογός μας επιβεβαίωσε,
αν και αποδείχθηκε αργότερα το εντελώς αντίθετο,
αυτά που έλεγαν οι περισσότεροι
ότι ο "κύριος Καθηγητής" ήταν απρόσιτος, απόμακρος και σνόμπ.
Απλά ο Γιάννης Τσουκαλάς "γείωνε" από την πρώτη στιγμή
τους πολυπληθείς "βαρβάρους" που τον περιτριγύριζαν
χρησιμοποιώντας τις αλάθητες μεθόδους απώτερου παρελθόντος,
που φυσικά σήμερα είναι παντελώς άγνωστες
στα στίφη των επιδρομέων που μετονομάστηκαν ..."Αθηναίοι" και
δηλώνουν τόπο καταγωγής τους την Πόλη του Φωτός και της Αρμονίας.
«Παρακαλώ τον Καθηγητή κ. Τσουκαλά»
«Ο ίδιος»…
«Λέγομαι Γιάννης Χαλαβαζής, είμαι δημοσιογράφος της εφημερίδας (τάδε) και θα ήθελα να σας δω»
«Σας υποχρεώνει κανείς να με δείτε;»
…!…!
Οπως καταλαβαίνετε σε τέτοιες περιπτώσεις
δεν απαντάς και συνεχίζεις σαν να μην συμβαίνει τίποτα.
«Όχι. Επειδή θα βρίσκομαι στη Θεσσαλονίκη, θα ήθελα να γνωρίσω τον εκπρόσωπο της Νέας Δημοκρατίας στην ΚτΠ Α.Ε»
«Αν είναι έτσι, τότε εγώ είμαι υποχρεωμένος να σας δεχθώ.
Θα σας περιμένω στο ΑΠΘ, τάδε ώρα και έχω μισή ώρα στη διάθεσή μου.»
Ημουν νωρίτερα στην ώρα μου.
Η συνάντηση από τις γνωστές τυπικότητες,
εξελίχθηκε σε ανταλλαγή από «διαγώνιες μπαλιές» που,
αν έχεις τους κατάλληλους συμπαίκτες,
χαίρεσαι να ακούς και να «μοιράζεις παιχνίδι».
Η μισή ώρα έγινε σχεδόν δύο.
Κλείστηκε η επόμενη συνάντηση στην Αθήνα
χωρίς τυπικότητες και επισημότητες και
ακολούθησαν μέχρι σήμερα πολλές.
Και φυσικά θα ακολουθήσουν κι άλλες.
Από την πρώτη μας συνάντηση δεν χρειαζόταν και υψηλό IQ
για να συμπεράνεις ότι είχες μπροστά σου,
εκτός από έναν συνομιλητή,
"τεχνίτη" στον λόγο και στη στρατηγική της διαλεκτικής,
έναν υποψήφιο κυβερνητικό παράγοντα.
Ηταν και είναι στο θεσσαλωνικιό περιβάλλον του Πρωθυπουργού.
Προέβλεψα ότι είχα μπροστά μου έναν εν δυνάμει Γενικό Γραμματέα.
Του τόπα.
Αρνήθηκε.
Βάλαμε στοίχημα.
Το κέρδισα κατά το ήμισυ.
Επεσα έξω στο υπουργείο.
Ηρθε στην Αθήνα, αν και δεν μπορούσε από τότε να καταλάβει,
όπως έλεγε αυτοσαρκαζόμενος,
τι «δουλειά είχε ένας επαρχιώτης Καθηγητής Πανεπιστημίου στην Αθήνα;».
Μάλιστα πίσω από το γραφείο του είχε μία γκλίτσα,
και την έδειχνε με νόημα στους "Αθηναίους",
που προσπαθούσαν να του δείξουν
το δικό τους, τον "σύγχρονο" τρόπο λέγειν και πράττειν.
Εγκαταστάθηκε στη ΓΓΕΤ και ξεκίνησε με την όρεξη του «νεοφώτιστου»
στην Πολιτική και στην (νέα) Διακυβέρνηση για να βάλει
την … Αξιοκρατία,
την … Αντικειμενικότητα,
την … Ανταποδοτικότητα,
την … Αριστεία,
στην Ερευνα, στην Τεχνολογία, στην Καινοτομία,
αλλά και πολλές άλλες έννοιες που αρχίζουν από «Α».
Είχε αποφασίσει ότι κάποτε,
κάποιος θα έπρεπε και
να πει τα πράγματα με το όνομά τους και
να βάλει πολλά πράγματα στη θέση τους.
Οσο μπορούσε και όσο έφταναν τα χέρια του.
Είχε αποφασίσει να τα βάλει με το ανίκητο συνάφι του.
Είχε οπλιστεί με το πείσμα του ισχυρογνώμονα,
που και ήξερε από μέσα τα πράγματα και
δεν μπορούσε «να του την πει» κανείς.
Ηταν από τις φορές που έβλεπα
Γενικό Γραμματέα να θέλει να σπάσει αυγά.
Και πραγματικά δεν χαμπάριαζε.
Γιατί ο Γιάννης ο Τσουκαλάς έχει αυτό που,
στον παλιό Πειραιά που ευτύχισα να ζήσω
το λέμε μ α γ κ ι ά.
Βρήκε ένα σωρό «ταρζανιές» στην ΓουΓουΕτ.
Μέχρι και ανύπαρκτο κτήριο που εγκαινιάστηκε.
Πολλά και διάφορα τα ευρήματα.
Εφριξε, αλλά δεν μίλαγε σε πολλούς.
Ηρθε σε ρήξη με πολλούς στην ΓΓΕΤ,
γιατί ήξερε και φυσικά και άκουγε και
μάθαινε τα «αθηναϊκά κόλπα»,
χωρίς όμως να κωλώσει ούτε μία φορά.
Χαρακτηριστικός ήταν ο τρόπος που αντιμετώπισε μερικούς συνδικαλιστές,
όταν του την είπαν επειδή κατέβασε ένα πανώ από την πρόσοψη της ΓΓΕΤ:
«Όταν θα μου πείτε ποιος κατέβασε την ελληνική σημαία
για να ανεβάσει το πανώ, υποπίπτοντας σε αυτόφωρο ποινικό αδίκημα,
για το οποίο θα επιληφθεί αμέσως ο Εισαγγελέας,
τότε και εγώ θα σας πω ποιος από εδώ μέσα
(ήταν μόνος τους με τους συνδικαλιστές)
κατέβασε το πανώ».
Και φυσικά οι εκπρόσωποι αποχώρησαν...
Από την αρχή έβαλε μπροστά το προσωπικό του στοίχημα:
Το Υπουργείο Καινοτομίας.
Μπορούσε να το κάνει.
Μέχρι και ο Καραμανλής το είχε πιστέψει και το είχε αποδεχθεί.
Ο ΓΓΕΤ ξεκίνησε τον δύσκολο δρόμο του.
Πίστευε ότι είχε την απαραίτητη πολιτική υποστήριξη και κάλυψη.
Μαζί με τα καθημερινά και τα απαραίτητα,
ρίχτηκε στον αγώνα του νέου Υπουργείου.
Είχε απέναντί του εκτός από το σκληροπυρηνικό πανεπιστημιακό κατεστημένο,
το ισχυρό δίπολο Δημήτρη Σιούφα και Μαριέτας Γιαννάκου.
Δύσκολο να το νικήσει για να περάσει το Υπουργείο.
Το ήξερε.
Δεν το έβαλε κάτω.
Το πάλεψε.
Στο τέλος δεν του βγήκε.
Εμεινε το σχέδιο Νόμου για το Υπουργείο.
Ισως κάποιος, κάπου, κάποτε να το βγάλει από το αρχείο.
Ηταν άτυχος; Μπορεί.
Λέτε να είχε καλύτερη τύχη με Φώλια και Στυλιανίδη απέναντί του;
Who knows?
Αλλωστε κατάφερε τον ελάσσονα στόχο του:
Τον νέο Νόμο για την Ερευνα και την Καινοτομία.
Πιστεύει ότι και με αυτόν το «πράγμα» θα πάει μπροστά.
Αρκεί να υπάρξει συνέχεια.
Ο «επαρχιώτης» πεισματάρης Καθηγητής Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης
θα πάρει σε μερικές μέρες την γκλίτσα του, σήμα κατατεθέν της παρουσίας του στην΄Αθήνα,
θα ξεκρεμάσει από το γραφείο του και την υπέροχη αγιογραφία,
που είχε δημιουργήσει κατά παραγγελία του ένας ξεχωριστός υπηρέτης της βυζαντινής απεικόνισης του Θείου,
(αυτή την αγιογραφία πρέπει να είσαι "μυημένος" στη σημειολογία
που απ- εικονίζεται για να μην την θαυμάσεις μόνο ως αγιογραφικό έργο),
και ως «γνήσιος επαρχιώτης», όπως χαρακτηρίζει τον εαυτό του, θα ιδιωτεύσει, κάτι που δεν το πιστεύω.
Κάπου σύντομα θα τον δούμε πάλι.
Δεν ξέρω αν το «αθηναϊκό σύστημα»
στον προσεχή ανασχηματισμό
θα τον αξιοποιήσει πάλι σε θέση "ΓουΓου"
(Γ.Γ - Γενικού Γραμματέα).
Ο ίδιος το αποκλείει.
Ισως γιατί τώρα ξέρουν ότι υπογράφει εύκολα την παραίτηση του.
Ισως γιατί «τάπε χοντρά» στους κάθε είδους πολιτικούς προϊσταμένους του.
Ο Γιάννης Τσουκαλάς
σε λίγες ημέρες θα παρακολουθεί,
όσο θα θέλει από μακριά,
με ποιόν τρόπο αυτές οι «100 κινήσεις» που δημοσιεύουμε
θα φέρουν τα πάνω - κάτω στην Ερευνα και
πως θα «μαγειρεύεται» το «ζουμερό φιλέτο» του ΕΣΠΑ.
Τώρα ποιο θα είναι το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα
από το πείσμα του «επαρχιώτη Καθηγητή»;
Το μέλλον θα το δείξει.
Προς το παρόν ο Γιάννης Τσουκαλάς
παίρνει την «γκλίτσα» του και αποχωρεί.
Ελπίζουμε προς το παρόν.
Γιάννη Τσουκαλά καλός πολίτης...
ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΛΑΒΑΖΗΣ